İçeriğe atla

Rodonit

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Rodonit
San Martín Madeni, Chiurucu, Huallanca Bölgesi, Bolognesi Eyaleti, Ancash, Peru'dan rodonit
Örnek boyutu: 53 mm × 52 mm × 40 mm (2,1 in × 2,0 in × 1,6 in)
Genel
Kategoriİnosilikat
Formül
(tekrarlayan birim)
(Mn2+, Fe2+, Mg, Ca)SiO3
IMA sembolüRdn[1]
Strunz sınıflandırması9.DK.05
Dana sınıflandırması65.04.01.01
Kristal sistemiTriklinik
Kristal sınıfıPinakoidal (1)
(aynı H–M sembolü)
Kristal ikizlenmeP1
Kristal yapıa = 9,758 Å, b = 10,499 Å, c = 12,205 Å; α = 108,58°, β = 102,92°, γ = 82,52°; Z = 20
Kimyasal Özellikler
RenkPembe, gül pembesinden kahverengimsi kırmızıya, kırmızı, gri ve sarı
Kristal biçimiTabular kristaller, masif, granüler
İkizlenmeLamellar, bileşim düzlemi {010}
Dilinim{110}'de mükemmel ve {110}, (110) ^ (110) = 92,5°; {001}'de iyi
KırıkKonkoidal ila düzensiz
Mohs sertliği5,5–6,5
LusterCamsı ila inciye benzer
Çizgi rengiBeyaz
SaydamlıkŞeffaf ila yarı saydam
Bağıl yoğunluk3,57–3,76
Optik özelliklerİki eksenli (+)
Kırılma indisinα = 1,711–1,738, nβ = 1,714–1,741, nγ = 1,724–1,751
Çift kırılmaδ = 0,013
PleokroizmaZayıf
2V açısı58° ila 73° (ölçülen),
58° (hesaplanan)
DeğişirDış yüzey genellikle manganez oksitlerden dolayı siyah renklidir.
Kaynakça[2][3][4]

Rhodonit, (Mn, Fe, Mg, Ca)SiO3 formülüne sahip bir manganez inosilikattır ve piroksenoid mineral grubunun bir üyesidir, triklinik sistemde kristalleşir. Genellikle gül kırmızısı renkte (Antik Yunanca: ῥόδον (rhódon) 'rose' = gül kelimesinden gelir) bölünebilir veya kompakt kütleler halinde bulunur ve yüzey oksidasyonu nedeniyle genellikle kahverengiye doğru eğilim gösterir. Gül kırmızısı renk tonu, manganez katyonundan (Mn2+) kaynaklanır.[5]

Rhodonit kristalleri genellikle kalın tabular bir yapıya sahiptir, ancak nadirdir. Neredeyse dik açılı, mükemmel bir prizmatik bölünme özelliğine sahiptir. Sertliği 5,5–6,5 ve özgül ağırlığı ise 3,4–3,7'dir; parlaklığı camsıdır, bölünme yüzeylerinde daha az sıklıkla inci gibi parlar. Manganez genellikle kısmen demir, magnezyum, kalsiyum ve bazen de çinko ile değiştirilir ve bunlar bazen önemli miktarlarda bulunabilir; %20'ye kadar kalsiyum oksit içeren grimsi kahverengi bir çeşidi bustamit olarak adlandırılır; fowlerit ise %7 çinko oksit içeren çinko içeren bir çeşittir.

Siyah manganez oksitlerle kontrast oluşturan pembe rodonit, Humboldt County, Nevada'dan alınan bu örnekte görüldüğü gibi bazen mücevher taşı malzemesi olarak kullanılır.

Rodonitin inosilikat (zincir silikat) yapısı, beş silika tetrahedronun tekrar eden birimlerinden oluşur. Farklı basınç ve sıcaklık koşullarında oluşan nadir bir polimorf olan piroksmangit, aynı kimyasal bileşime sahiptir, ancak yedi tetrahedronun tekrar eden birimlerinden oluşur.

Rodonit aynı zamanda süs taşı olarak da kullanılmıştır. İsveç'in Värmland bölgesindeki Filipstad ve Långban yakınlarındaki Pajsberg demir ve manganez madenlerinde, küçük, parlak ve yarı saydam kristaller (pajsbergit) ve bölünmüş kütleler bulunur. Fowlerit, New Jersey'deki Franklin Furnace'da granül kireçtaşında franklinit ve çinko cevherleri ile birlikte, pembe feldspata benzeyen büyük, pürüzlü kristaller halinde bulunur.

Rodonit, Massachusetts Eyaleti'nin resmi değerli taşıdır.[6]

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ Warr, L. N. (2021). "IMA–CNMNC approved mineral symbols". Mineralogical Magazine. 85 (3). ss. 291-320. Bibcode:2021MinM...85..291W. doi:10.1180/mgm.2021.43Özgürce erişilebilir. 
  2. ^ "Rhodonite" (PDF). Handbook of Mineralogy. 
  3. ^ "Rhodonite". Mindat.org. 
  4. ^ "Rhodonite Mineral Data". WebMineral.com. Mineralogy Database 
  5. ^ "Minerals Colored by Metal Ions". minerals.gps.caltech.edu. Erişim tarihi: 28 Şubat 2023. 
  6. ^ General Laws of Massachusetts, Chapter 2, Section 15 23 Kasım 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..

 Bu madde artık kamu malı olan bir yayından alınan metni içeriyor: Chisholm, Hugh, (Ed.) (1911). "Rhodonite". Encyclopædia Britannica (11. bas.). Cambridge University Press.