Міжнародны стандартны серыйны нумар

Міжнародны стандартны серыйны нумар

Абрэвіятура	ISSN
Арганізацыя	Міжнародны цэнтр ISSN
Дата ўвядзення	1976 (1976)
Выдадзена	> 2,500,000
Колькасць лічбаў	8
Кантрольная лічба	Узважаная сума
Прыклад	2049-3630
Сайт	issn.org

ISSN (англ.: International Standard Serial Number — Міжнародны стандартны серыйны нумар) — васьмізначны нумар, які выкарыстоўваецца для ўнікальнай ідэнтыфікацыі перыядычнага выдання (часопіса, газеты, бюлетэня і г.д.).

ISSN дапамагае адрозніваць выданні з аднолькавымі назвамі. Коды выкарыстоўваюцца пры замове, каталагізацыі, міжбібліятэчным абанеменце і іншых працэсах, звязаных з серыйнай літаратурай.

Гісторыя і стандартызацыя

Сістэма ISSN была ўпершыню распрацавана як міжнародны стандарт Міжнароднай арганізацыі па стандартызацыі (ISO) у 1971 годзе і апублікавана як ISO 3297 у 1975 годзе. За падтрыманне стандарту адказвае падкамітэт ISO TC 46/SC 9.

Коды ISSN прысвойваюцца сеткай Нацыянальных цэнтраў ISSN, якія звычайна знаходзяцца ў нацыянальных бібліятэках і каардынуюцца Міжнародным цэнтрам ISSN у Парыжы. Міжнародны цэнтр — гэта міжурадавая арганізацыя, створаная ў 1974 годзе па пагадненні паміж ЮНЕСКА і ўрадам Францыі.

Тыпы ISSN

Калі перыядычнае выданне з аднолькавым зместам публікуецца больш чым на адным тыпе носьбіта, кожнаму тыпу носьбіта прысвойваецца асобны ISSN. Напрыклад, многія серыялы публікуюцца як у друкаваным, так і ў электронным выглядзе. Сістэма ISSN адносіць гэтыя тыпы да:

• Друкаваны ISSN (p-ISSN — print ISSN);
• Электронны ISSN (e-ISSN — electronic ISSN).

Акрамя таго, паводле стандарту ISO 3297:2007, кожнаму серыялу ў сістэме прысвойваецца звязальны ISSN (ISSN-L — linking ISSN). Гэта унікальны ідэнтыфікатар для ўсіх версій серыяла, якія змяшчаюць аднолькавы кантэнт на розных носьбітах. Як правіла, ён супадае з ISSN першага апублікаванага носьбіта (звычайна друкаванага).

Фармат кода

Фармат ISSN уяўляе сабой васьмізначны код, падзелены злучком на два чатырохзначныя лікі. Апошняя лічба, якая можа быць ад 0 да 9 або X, з’яўляецца кантрольнай лічбай.

Напрыклад, ISSN часопіса Hearing Research — 0378-5955, дзе апошняя 5 — кантрольная лічба. Каб вылічыць кантрольную лічбу, выкарыстоўваецца наступны алгарытм:

1. Кожная з першых сямі лічбаў ISSN памнажаецца на яе пазіцыю ў ліку, лічачы справа (8, 7, 6, 5, 4, 3, 2).

   $0\cdot 8+3\cdot 7+7\cdot 6+8\cdot 5+5\cdot 4+9\cdot 3+5\cdot 2$

   $=0+21+42+40+20+27+10$

   $=160$

2. Затым вылічваецца астача ад дзялення гэтай сумы на 11:

   ${\frac {160}{11}}=14{\mbox{ астача }}6$

3. Калі астача роўная 0, кантрольная лічба роўная 0. У адваротным выпадку астача аднімаецца ад 11:

   $11-6=5$

Такім чынам, кантрольная лічба роўная 5. Калі вынік роўны 10, кантрольная лічба пазначаецца як вялікая літара X.

Параўнанне з іншымі ідэнтыфікатарамі

ISSN і ISBN падобныя па канцэпцыі, але ISBN прысвойваецца асобным кнігам. ISBN можа быць прысвоены асобным выпускам серыі ў дадатак да кода ISSN для серыі ў цэлым. У адрозненне ад ISBN, ISSN з’яўляецца ананімным ідэнтыфікатарам, звязаным з назвай перыядычнага выдання, і не змяшчае інфармацыі пра выдаўца ці яго месцазнаходжанне. Па гэтай прычыне новы ISSN прысвойваецца выданню кожны раз, калі яно істотна змяняе назву.

Гл. таксама

• Міжнародны стандартный кніжны нумар (ISBN)
• CODEN
• WorldCat

Спасылкі

• На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Міжнародны стандартны серыйны нумар
• Міжнародны цэнтр ISSN
• Партал ISSN