Pergam

Не поистовећивати са Перге.

Rekonstruisan Trajanov hram u Pergamu

Pergam (antgrč. Pérgamon, lat. Pergamum) je antički grad u severozapadnom delu Male Azije, nedaleko od današnje Bergame u Turskoj. U savremenom grčkom zove se Pergamos (Πέργαμος).

Pergamon je dodat na Uneskovu listu 2014. godine.

Za vreme helenizma bio je razvijeno utvrđeno središte Pergamske države. Sam grad bio je podeljen na donji grad s prodavnicama, srednji grad s gimnazijama i svetilištima, te gornji grad s Atininim hramom iz 3. veka pre Hrista. Najveći uspon Pergam je doživeo u doba vladavine kraljeva Atala I Sotera i Eumena II

Model antičkog izgleda Pergama, Berlin.

Pergamska biblioteka (s oko 200.000 svitaka) ubrajala se, uz aleksandrijsku, u vodeće biblioteke helenističkog kulturnog sveta. Otkrili su je nemački arheolozi prilikom iskopavanja 1878.-1886. Pergament (pergamena), pisaći materijal dobiven preradom kože ovaca ili koza je dobio ime upravo prema gradu Pergamu. Naime, u 2. veku pre Hrista, zbog naraslih potreba novoosnovane kraljevske biblioteke i nakon što su egipatski vladari zabranili izvoz papirusa u taj grad, Pergam je bio primoran povećati proizvodnju pergamenta.

Zevsov žrtvenik iz Pergama, Pergamski muzej u Berlinu.

U 19. veku otkriven je i Zevsov žrtvenik u Pergamu, podignut 180. veku pre Hrista u slavu zajedničke pobede Pergama, Rimljana i Rodosa nad sirijskim vladarom Antiohom III (189.-182. pre Hrista). Celi hram je zapravo pobeda skulpture nad arhitekturom; građevina je podređena kiparskim ukrasima slobodnih skulptura dotad neviđene pokretljivosti i reljefa dramatičnih situacija borbe bogova i giganata, kao i prizorima iz života Telefa, legendarnog utemeljivača Pergama. Zevsov žrtvenik je danas rekonstruisan u Pergamskom muzeju u Berlinu. U gradu se nalaze i ostaci rimskih zdanja kao što su pozorište, stadion i amfiteatar. Izvan grada je Asklepijevo svetilište.

U Pergamonu se nalazila jedna od sedam glavnih crkava ranog hrišćanstva koja je pomenuta u Otkrivenju Jovanovom.

Panoramski pogled na antički grad Pergamon i ovovremeni grad Bergama.

Ljudi

• Antipa Pergamski
• Galen

Vidi još

• Pergament
• Pergamska biblioteka
• Pergamonski žrtvenik
• Sedam crkava Apokalipse

Galerija

• 
  Akropolj u Pergamu
• 
  Pergamon u rimskoj provinciji Azija, oko 90. p.n.e.
• 
  Teatar u Pergamu, sa 10000 mesta podignut u 3. veku pre nove ere
• 
  Osnova Pergamonskog žrtvenika
• 
  Rimski most u Pergamonu

Spoljašnje veze

• Rosa Valderrama, "Pergamum": brief history
• Photographic tour of old and new Pergamon, including the museum
• The Theatre at Pergamon. The Ancient Theatre Archive. Theatre specifications and virtual reality tour of theatre
• 3D-visualization and photos of Pergamon
• DK Fennell (8. 7. 2016). „The Seductive Elegance and Startling Cruelty of Greece's Baroque Age: Power, Pathos and Prestige in Pergamon and Other Hellenistic Kingdoms”. Hidden Cause, Visible Effects. CS1 одржавање: Формат датума (веза)