Library Genesis
| Library Genesis | ||
|---|---|---|
| Tipo | biblioteka klandestino | |
| Fundashon | 11 di mart 2008 | |
| Dominio | libgen.vg libgen.la libgen.bz libgen.gl libgen.li | |
| Státus | aktivo | |
| Imágen riba | ||
| [Editá Wikidata] · [Manual] | ||
Library Genesis (abreviá LibGen) ta un proyekto di biblioteka klandestino ku ta proveé interkambio di archivo (file-sharing) di entre otro, artíkulo i bukinan akadémiko. E wèpsait ta permití akseso grátis na materia ku di otro manera lo tabata tras di un muraya di pago òf no digitalisá.
LibGen ta deskribí su mes komo un "agregado di link", "kolektá for di fuentenan di internet disponibel públikamente" i archivonan uploaded "dor di usadónan".
LibGen ta proveé akseso na obra protehá pa derecho di outor, manera PDF di kontenido for di wèp portal ScienceDirect di Elsevier. Editornan, inkluso Elsevier, a akusá LibGen di infrakshon di derecho di outor i internet pirateria. Partidarionan ta afirmá ku editornan akadémiko ta benefisiá inhustamente di investigashon finansiá pa gobièrnu, skirbí pa investigadó, hopi di nan ta empleá pa universidatnan públiko, i ku LibGen ta yuda pa distribuí investigashon ku na promé lugá mester ta libremente disponibel.
Historia
[editá | editá fuente]E raisnan di LibGen tin su orígen na Rusia, kaminda e kultura di kompartí buki klandestino, for di tempu di Rusia Sovietiko i Union Sovietiko, konosí komo samizdat a desaroyá komo un medio pa evitá sensura estatal. Komo ku akseso na imprenta tabata severo kontrolá na Union Soviétiko, intelektualnan disidente a kopia i taip manuskrito prohibí pa sirkulashon klandestino. E práktika aki a wòrdu parsialmente legalisá durante e reformanan di lider soviétiko, Mikhail Gorbachev den añanan 1980, ounke e monopolio estatal riba medionan imprimí a keda.
Den añanan 1990, boluntarionan a kuminsá kompartí materia via e ret di kòmpiuter ruso (RuNet), ku a akumulá kantidatnan grandi di kontribushonnan no kordiná. Dor di usa wagtwort fia, bibliotekarionan tabata spesialmente aktivo ku e aksesibilidat di artíkulonan sientífiko i akadémiko for di fuentenan di internet oksidental i upload nan na RuNet.
Na kuminsamentu di siglo 21, esfuersonan a bira mas kordiná, i a wòrdu integrá den un sistema masivo konosí komo Library Genesis, rònt di 2008. LibGen despues a atkerí kontenido di library.nu i a bira e susesor funshonal di library.nu, ku a deskontinuá na 2012 despues di akshonnan legal. Na 2014, su katalòk tabata mas ku dos biaha mas grandi ku esun di library.nu, ku 1,2 mion registro. Te ku 4 di febrüari 2024, LibGen a pretendé di tin mas ku 2,4 mion buki no-fiktisio, 80 mion artíkulo sientífiko, 2 mion archivo di comic, 2,2 mion buki fiktisio, i 0,4 mion edishon di revista.
Referensia
|