Chicago
| Chicago, Illinois | |
|---|---|
City of Chicago Chicago Şehri | |
Takma adlar: Rüzgârlı Kent, İkinci Şehir, Chi-Town, Dünyanın Domuz Kasabı, City of Big Shoulders, Çalışan Şehir, Beyaz Şehir | |
Sloganlar: Urbs in Horto, Make Big Plans (Make No Small Plans), I Will | |
 Chicago'nun Illinois eyaletindeki konumu | |
  Chicago, Illinois Chicago'nun ABD'de konumu | |
| Ülke |  Birleşik Devletler |
| Eyâlet |  Illinois |
| Kontluk | Cook County |
| İdare | |
| • Belediye Başkanı | Brandon Johnson (Demokrat) |
| Yüzölçümü | |
| • Şehir | 606,1 km² |
| Rakım | 182 m |
| Nüfus (2010) | |
| • Şehir | 8.711.000 |
| • Yoğunluk | oto/km² |
| • Metropol | 9.461.105 |
| Zaman dilimi | UTC-06.00 (CST) |
| • Yaz (YSU) | UTC-05.00 (CST) |
| Posta kodları | 606xx, 607xx, 608xx |
| Alan kodları | 312, 773, 872, 847, 224 |
Resmî site egov.cityofchicago.org | |
.jpg?lang=tr)
.jpg?lang=tr)
Chicago ([ʃɪˈkɑːgoʊ]) veya Türkçeleştirilmiş adı ile Şikago,[1] ABD'nin Illinois eyaletinin ve Orta Batı Amerika Birleşik Devletleri'nin en kalabalık şehridir. Michigan Gölü'nün batı kıyısında yer alan şehir, 2020 nüfus sayımına göre 2,74 milyonluk nüfusuyla Amerika Birleşik Devletleri'nin üçüncü en kalabalık şehridir. Chicago metropol alanı 9,41 milyon sakiniyle ülkenin üçüncü en büyük metropol alanıdır. Chicago, ABD'nin ikinci en kalabalık ilçesi olan Cook County'nin merkezidir.
Chicago, 1837 yılında Büyük Göller ile Mississippi Nehri havzası arasındaki bir geçit yakınında şehir olarak kurulmuştur. Şehir 19. yüzyılın ortalarında hızla büyüdü. 1871'de Büyük Chicago Yangını birkaç mil karelik alanı yok etti ve 100.000'den fazla insanı evsiz bıraktı, ancak Chicago'nun nüfusu büyümeye devam etti. Chicago, Chicago Okulu, Şehir Güzelleştirme hareketinin gelişimi ve çelik çerçeveli gökdelen gibi kentsel planlama ve mimariye önemli katkılarda bulunmuştur.
Chicago, finans, kültür, ticaret, sanayi, eğitim, teknoloji, telekomünikasyon ve ulaşım alanlarında uluslararası bir merkezdir. Dünyanın en büyük ve en çeşitli finansal türev piyasasına sahiptir ve yalnızca emtia ve finansal vadeli işlemlerde tüm hacmin %20'sini oluşturmaktadır. O'Hare Uluslararası Havalimanı, yolcu trafiği bakımından dünyanın en yoğun on havalimanı arasında düzenli olarak yer almaktadır ve bölge aynı zamanda ülkenin demiryolu merkezidir. Chicago bölgesi, 2024 yılında 919 milyar doların üzerinde gelir elde ederek, dünyanın en yüksek gayri safi yurtiçi hasılalarından (GSYİH) birine sahip olup, küresel olarak altıncı sırada yer almaktadır. Chicago ekonomisi çeşitlidir ve hiçbir sektör işgücünün %14'ünden fazlasını istihdam etmemektedir.
Chicago, 2024 yılında kültürel kurumları, Michigan Gölü plajları, restoranları ve daha fazlasıyla 55 milyon ziyaretçiyi ağırlayan önemli bir turizm merkezidir. Chicago kültürü, görsel sanatlar, edebiyat, film, tiyatro, komedi (özellikle doğaçlama komedi), yemek, dans ve müzik (özellikle caz, blues, soul, hip-hop, gospel, endüstriyel ve elektronik dans müziği, özellikle house müzik) alanlarına büyük katkılar sağlamıştır. Chicago, Chicago Senfoni Orkestrası ve Chicago Lirik Operası'na ev sahipliği yaparken, Chicago Sanat Enstitüsü etkili bir görsel sanatlar müzesi ve sanat okulu sunmaktadır. Chicago bölgesi ayrıca, diğer eğitim kurumlarının yanı sıra Chicago Üniversitesi, Northwestern Üniversitesi ve Illinois Üniversitesi Chicago'ya da ev sahipliği yapmaktadır. Chicago'daki profesyonel sporlar, iki Major League Baseball takımı da dahil olmak üzere tüm büyük profesyonel ligleri içermektedir. Şehir ayrıca, Dünya Maraton Büyükleri'nden biri olan Chicago Maratonu'na da ev sahipliği yapmaktadır.
Mutfak
[değiştir | kaynağı değiştir]
Chicago, şehrin etnik ve işçi sınıfı köklerini yansıtan çok sayıda bölgesel özelliği üzerinde hak iddia eder. Bunların arasında ulusal olarak tanınan kalın hamurlu pizza; bu tarzın Pizzeria Uno'da ortaya çıktığı söylenir.[2] Chicago tarzı ince kabuk da şehirde popülerdir.[3]
Bazı favori Chicago pizzaları arasında Lou Malnati's ve Giordano's yer alır.[4]
Genellikle sığır etinden yapılan bir sosisli sandviç olan Chicago tarzı sosisli sandviç, genellikle turşu çeşnisi, sarı hardal, acı biber turşusu, domates dilimleri, dereotu kokulu salatalık turşusu ve ekmeğinin üstünde haşhaş tohumu ve kereviz tuzu ile hazırlanır.[5] Chicago tarzı sosisli sandviç meraklıları, garnitür olarak ketçap kullanımına kaşlarını çatar ancak giardiniera eklemeyi tercih edebilirler.[6][7][8]
Eğitim ve Araştırma
[değiştir | kaynağı değiştir]
Şikago 1850'lerden beri ABD ve Dünya'daki en büyük eğitim merkezlerinden biri olmuştur. Şikago ve çevresinde ABD'nin en iyi üniversitelerinden olan Northwestern Üniversitesi ve Chicago Üniversitesi bulunmaktadır. Bunun yanında sadece Şikago'da 100'den fazla yüksek öğrenim merkezi bulunmaktadır.[9][10]
Bunun yanında Şikago'da Fermi Ulusal Parçacık Hızlandırma Laboratuvarı ve Argonne Ulusal Laboratuvarı bulunmaktadır. Argonne ABD'nin Midwest bölgesindeki en büyük ulusal laboratuvardır.
Spor
[değiştir | kaynağı değiştir]Chicago Bulls basketbol takımı olarak oldukça popülerdir. Michael Jordan ve yeni yıldız oyuncu Derrick Rose dünyaca ünlü oyuncularıdır. Bu takımın ev sahipliği yaptığı "United Center" adlı kapalı spor salonu Chicago'nun "Yakın Batı Taraf" semtindedir ve bu spor sezonu Ekim sonundan Nisan başına kadar devam etmektedir.
"United Center" spor salonu profesyonel Buz hokeyi sporunun kurucusu "orijinal altı" takımdan biri olan Chicago Blackhawks takımı tarafından da kullanılmaktadır. Bu takım yıllarca oyun hayatında bazen iyi bazen kötü olmuştur ama 2010'da en önemli buz hokey kupalarından olan "Stanley Kupası"'nı alarak yeniden popüler olmuştur. Bu profesyonel spor sezonu da Ekim sonundan Nisan başına kadar devam etmektedir.
Profesyonel Amerikan futbolu sporunun "NFL Ligi"'nde bulunan en tanınmış takımlarından olan Chicago Bears'in ev sahipliği yaptığı stadyum "Soldier Field" Chicago'nın "Yakın Güney" semtindedir. Profesyonel Amerikan futbolu yanında bu sporda çok önemli ve popüler olan üniversiteler arası Amerikan futbolu için Chicago'da "sözde amatör" üniversite takımları bulunmaktadır. Bunlar arasında şehir varoşlarından Evanston'da kampüsü ve "Ryan Fields" adlı 49.000 kişilik Amerikan Futbolu stadyumu bulunan Northwestern Üniversitesi (takma adı "Wildcats") çok isim yapmıştır.
ABD'de genellikle daha az önemli ve daha az popüler olduğu iddia edilen klasik futbol sporu için Chicago'da profesyonel Chicago Fire takımı ABD "Major League Soccer" liginde oynamaktadır. Bu takımın ana stadı Chicago "Güneybatı Taraf" semtinin yanındaki "Bridgeview" varoşunda konumludur. ABD'de kadın futbolu da, özellikle amatör takımlar için, çok popüler bir spor olmuştur. ABD kadın futbolu ünlü takımları arasında Chicago "Lisle" varoşunda bulunan "Benedictine Üniversitesi"'nde stadyumları bulunan "National Women's Soccer League (Ulusal Kadın Futbol Ligi)"'nde oynayan "Chicago Red Stars" takımı bulunmaktadır.
ABD'de çok popüler olan profesyonel (ve amatör) beyzbol sporu Chicago şehrinde çok önemlidir. Şehirde ünlü ulusal profesyonel beyzbol takımı olarak Chicago Cubs Chicago'nun "Kuzey Taraf" semtinde bulunan "Wrigley Field" stadyumunda; Chicago White Sox takımı ise Chicago'nun "Güney Taraf" semtindeki "Ü.S. Cellular Field (Comiskey Park)" Stadyumunda oynamaktadır. Her iki takım da profesyonel olup Chicago'da bir yüzyıldan daha uzun tarihleri bulunmaktadır. Bu spor için sezon Nisan'dan Ekim başına kadar uzanmaktadır ve her iki takım da bu uzun sezonda kendi stadyumlarında 81 tane maç yapmaktadırlar. Şehirde bu iki beyzbol takımı olması Chicago'luları birbirine gayet rakip iki kampa böldüğü iddia edilmektedir.
Dünya profesyonel eğlence güreşleri profesyonel eğlendirici güreş için 1952 yılında ABD'de kurulan güreş eğlence sporu şirketi WWE Chicago merkezlidir ve bu şirketin ürettiği televizyon programları dünya çapında yüzden fazla ülkede, değişik dillerde gösterilir.
| Takım | Spor | Lig | Stadyum |
|---|---|---|---|
| Chicago Bulls | Basketbol | National Basketball Association | United Center |
| Chicago Fire | Futbol | Futbol Major League | Toyota Park |
| Chicago Bears | Amerikan Futbolu | NFL - National Football League | Soldier Field |
| Chicago Cubs | Beyzbol | Beyzbol Büyük Ligi:National Ligi | Wrigley Field |
| Chicago Blackhawks | Buz Hokeyi | National Hockey League | United Center |
| Chicago White Sox | Beyzbol | Beyzbol Büyük Ligi:National Ligi | U.S. Cellular Field (New Comiskey Park)]] |
Kardeş şehirler
[değiştir | kaynağı değiştir]Chicago dünya çapında 28 kardeş şehre sahiptir:[11]
Varşova, Polonya
Milano, İtalya
Osaka, Japonya
Kazablanka, Fas
Şanghay, Çin
Göteborg, İsveç
Akra, Gana
Prag, Çekya
Meksiko, Meksika
Toronto, Kanada
Kiev, Ukrayna
Birmingham, Birleşik Krallık
Vilnüs, Litvanya
Hamburg, Almanya
Petah Tikva, İsrail
Paris, Fransa
Durban, Güney Afrika
Galway, İrlanda
Moskova, Rusya
Atina, Yunanistan
Luzern, İsviçre
Delhi, Hindistan
Amman, Ürdün
Belgrad, Sırbistan
Busan, Güney Kore
Lahor, Pakistan
Bogota, Kolombiya- Şenyang, Çin
Resimler
[değiştir | kaynağı değiştir]
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "T.C. Dışişleri Bakanlığı Şikago Başkonsolosluğu". 1 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2021.
- ^ Bendersky, Ari (8 Mayıs 2012). "Chicago's Deep Dish History: It All Started With Uno's". Eater.com. 22 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2013.
- ^ Fischer, MD, Stuart J. "Chicago: Landmarks, Pizza, Politics, and Jazz". American Academy of Orthopaedic Surgeons. 2 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2013.
- ^ Gemignani, Tony. (2014). The pizza bible : the world's favorite pizza styles, from Neapolitan, deep-dish, wood-fired, Sicilian, calzones and focaccia to New York, New Haven, Detroit, and more (First bas.). Berkeley. ISBN 978-1-60774-605-8. OCLC 879642419.
- ^ "Classic Chicago Hot Dog". Emril Lagasse. 1999. 15 Nisan 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2007.
- ^ "Recipe Detail: Chicago Style Hot Dog". 15 Ağustos 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Gibson, Kelly; Portia Belloc Lowndes (2008). The Slow Food guide to Chicago: Restaurants, markets, bars. Chelsea Green Publishing. s. 384. ISBN 978-1-931498-61-6. 9 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2010.
no self-respecting Chicagoan would think of using ketchup as a condiment ...
- ^ Fodor's (2009). Fodor's Chicago 2010. Fodor's. s. 352. ISBN 978-1-4000-0860-5. Erişim tarihi: 18 Şubat 2010.
Make sure to never add ketchup to your Chicago-style hot dog: a major no-no among hot dog aficionados.
- ^ "Colleges in Chicago | Cappex". www.cappex.com (İngilizce). 10 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2023.
- ^ "Best Colleges in Chicago". 31 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Chicago Sister Cities (İngilizce)". 24 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2016.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Chicago şehri resmi sayfası7 Eylül 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
- DMOZ Open Directory Projesi "Chicago" maddesi (İngilizce)
- Wiki Voyage sayfası "Chicago" maddesi (İngilizce)
- Chicago şehri veriler portali 5 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
