ការពិភាក្សា:វត្តភ្នំដូនពេញ
នយោបាយ
សភាតំណាងរាស្ត្រ
ភ្នំពេញមានសមាជិកសភាឈរតំណាង ១២ រូប (សមាជិកសភា): ៧ គសជ និង ៥ គប្រក។
ឈ្មោះ | គណបក្ស | |
---|---|---|
១ | ជូឡុង-ស៊ូម៉ូរ៉ា | គសជ |
២ | យឹម-សុវណ្ណ | គសជ |
៣ | សុន-ឆៃ | គសជ |
៤ | ហូ-វ៉ាន់ | គសជ |
៥ | កែវ-សម្បត្តិ | គសជ |
៦ | លី-ស្រីវីណា | គសជ |
៧ | ដាំ-សិទ្ធី | គសជ |
៨ | កៀត-ឈុន | គប្រក |
៩ | កែប-ជុបតិមា | គប្រក |
១០ | ហ៊ូ-ស្រី | គប្រក |
១១ | ក្រួច-សំអាន | គប្រក |
១២ | ឡោក-ខេង | គប្រក |
សេដ្ឋកិច្ច

ស្ថិតនៅចំណុចប្រសព្វគ្នានៃ ទន្លេមេគង្គ ទន្លេបាសាក់ និង ទន្លេសាប។ ភ្នំពេញគឺ ជាទីក្រុងធំនៃប្រទេសកម្ពុជាហើយមានប្រជាជនជាង ពីរលាននាក់កំពុងរស់នៅ។ សព្វថ្ងៃនេះ ប្រទេសកម្ពុជា មានការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច មានល្បឿនយឺត ក្នុងការប្រកួតប្រជែងទីផ្សារក្នុងស្រុក និង ប្រទេសនៅលើ សកលលោកដែលមានសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ គឺអាស្រ័យទៅលើ រដ្ឋាភិបាល ការបើកទ្វារអោយប្រទេសផ្សេងៗមកធ្វើវិនិយោគទុនពង្រឹង និងពង្រីកផលិតផលក្នុងស្រុក កាត់បន្ថយការនាំចូល និង បង្កើនការនាំចេញច្រើន។ ដើម្បីអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជារកការងារអោយប្រជាពលរដ្ឋ រដ្ឋាភិបាលបានកែច្នៃកន្លែងផ្សេងៗអោយក្លាយទៅជាតំបន់ទេសចរណ៍ និងរកចំណូលបានតាមរយៈភ្ញៀវបរទេសដែលចូលមកទស្សនាប្រទេសកម្ពុជា។
ភ្នំពេញគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសកម្ពុជាដូចគ្នាដែរ វាក៏ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាផ្នែកដ៏ធំនៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា។ អត្រាកំណើនសេដ្ឋកិច្ច តួលេខបានកើនឡើងទ្វេដងក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ ដែលធ្វើឱ្យមានបន្ទុះឡើងនូវការលូតលាស់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅភ្នំពេញ ជាមួយនិង សណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន រង្គសាលថ្មីៗ ការផុសផុល និង ការសាងសង់លំនៅឯកជនមានការរីកដុះដាលជាច្រើនឡើងជុំវិញទីក្រុង។
សេដ្ឋកិច្ចចំបងពឹងផ្អែកលើវិស័យពាណិជ្ជកម្មដូចជា កាត់ដេរ ពាណិជ្ជកម្ម និង បណ្ដាសហគ្រាសធុនតូច និង មធ្យម។ ក្នុងរយៈពេលពីរបីឆ្នាំមុននេះ ធុរកិច្ចខាងអចលនទ្រព្យកំពុងបានរីកលូតលាស់យ៉ាងរហ័ស រួមនិងការកើនឡើងយ៉ាងរហ័សនូវតំលៃអចលនទ្រព្យ។ ទេសចរណ៍ ក៏ជាវិស័យរួមចំណែកមួយសំខាន់ក្នុងរាជធានីក៏ដូចជាការបើកមជ្ឈមណ្ឌលទិញឥវ៉ាន់ និង ពាណិជ្ជកម្មកាន់តែច្រើន ដែលធ្វើឱ្យភ្នំពេញ ក្លាយជាកន្លែងមួយក្នុងចំណោមគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់ក្នុងប្រទេសនេះរួមជាមួយ សៀមរាប និង ព្រះសីហនុ។ តាមរយៈ ក្រុមប្រឹក្សាគមនាការនិងទេសចរណ៍ពិភពលោក ទេសចរណ៍បានកើនឡើង ១៧,៥ភាគរយ ($២,០៥៣ លានស.រ.) នៃផ.ផ.ស.របស់កម្ពុជានៅឆ្នាំ២០០៩ ឆ្លើយតបនឹង ១៣,៧ ភាគរយនៃការងារសរុប។[១] មួយក្នុងចំណោមនៃតំបន់ដែលមានប្រជាប្រិយបំផុតនៅភ្នំពេញសំរាប់អ្នកទេសចរណ៍នៅតិរណៈវិថីស៊ីសុវត្ថិ តាមបណ្ដោយទន្លេសាប។ តិរណៈវិថីស៊ីសុវត្ថិជាផ្លូវមួយខ្សែដែលមានប្រវែងជិត ៥ គម ដែលរួមមានភោជនីយដ្ឋាន រង្គសាល និង សណ្ឋាគារ។[២] ការអភិវឌ្ឍក្រុងថ្មី $ស.រ.២.៦ រយកោដិ កាំកូស៊ីធីមានបំណងលើកកំពស់ទស្សនីយភាពទីក្រុង។ ការិយាល័យកិច្ចការក្រុងនៃរាជធានីភ្នំពេញមានផែនការច្រើនពង្រីក និងកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថ្មីដើម្បីជួយសំរួលទៅនឹងប្រជាជន និង សេដ្ឋកិច្ចកំពុងកើនឡើង។ អគារងើបឡើងខ្ពស់ៗនឹងត្រូវកសាងនៅចំណុចច្រកចូលនៃទីក្រុង និងក្បែរបឹងបួរនិងច្រាំងទន្លេ។ បន្ថែមទៀតនោះ ផ្លូវថ្មីៗ ប្រឡាយ និង ប្រព័ន្ធផ្លូវដែកនឹងត្រូវបានប្រើដើម្បីភ្ជាប់កាំកូស៊ីធីទៅនឹងរាជធានីភ្នំពេញ។[៣] គំរោងដទៃទៀតរួមមាន:
- បុរីហ្គ្រែនដ៍ភ្នំពេញអន្តរជាតិ (ស្ថិតក្រោមការសាងសង់)
- សហបាលាគារដឺខាសសលរ៉ូយ៉ាល់[៤] (ស្ថិតក្រោមការសាងសង់)
- សំណង់អគារហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ (ស្ថិតក្រោមការសាងសង់)
- ហ្គោលដ៍ថវ៉ឺ៤២ (ឈប់ត្រឹង៣២ជាន់)
- ថវ៉ឺអូស៊ីអាយស៊ី (OCIC) (បានរួចរាល់ហើយ)
- រីវ៉ឺផាឡេស[៥] (ស្ថិតក្រោមការសាងសង់)
- វឌ្ឍនៈកាប់ពីថលថវ៉ឺ (ស្ថិតក្រោមការសាងសង់)
- ជាមួយកំណើនសេដ្ឋកិច្ចផ្ទុះឡើងបានឃើញថាចាប់ផ្ដើមតាំងពីទសវត្សឆ្នាំ១៩៩០ ហាងថ្មីបានបើកសម្ពោធដូចគ្នានឹងម៉លបែបលោកខាងលិច ដូចជាមជ្ឈមណ្ឌលទិញឥវ៉ាន់សូរិយា និង មជ្ឈមណ្ឌលទិញឥវ៉ាន់សុវណ្ណាថ្មី។ សិទ្ធិប្រើយីហោអន្តរជាតិពីរក៏បានសម្ពោធឡើងនៅភ្នំពេញដែរ។ ដាយអឹរីឃ្វិនក៏បានសម្ពោធឡើងរួចហើយនៅខាងក្នុងអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ និង មាន់បំពងឃិនថាខ់ឃី (KFC)បានសម្ពោធឡើងភោជនីដ្ឋានមួយលើដងមហាវិថីមុនីវង្ស និងមានផែនការបើកសម្ពោធបន្ថែមទៀតឆាប់ៗនេះ។[៦] ក្រុមហ៊ុនដដែលបានបើក KFC នៅកម្ពុជាដែលឥឡូវទទួលបានសិទ្ធិប្រើយីហោដើម្បីនាំភីហ្សាហាត់មកប្រទេសនេះដែរ។[៧] ក្រៅពីនោះ អាហារដ្ឋានការ៉េមស្វិនសឹនបានបើកសម្ពោធនៅមជ្ឈមណ្ឌលទិញឥវ៉ាន់សូរិយា។
អគារកប់មេឃខ្ពស់បំផុតនៅភ្នំពេញគឺប៉មវឌ្ឍនៈកាប់ពីថល[៨] នៅកម្ពស់ 200 ម៉ែត្រs (656 ft), ដែលលេចត្រដែតតាមជើងមេឃរបស់ភ្នំពេញជាមួយនឹងអគារកប់មេឃក្បែរខាង ប៉មកាណាឌីយ៉ា (ប៉មOCIC)។ ប៉មនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅ ខែឧសភា ២០១២ និងបានកំណត់កាលដើម្បីបញ្ចប់បង្ហើយនៅចុងឆ្នាំ២០១២។ ការងើបឡើងខ្ពស់ៗទំនើបៗត្រូវបានកសាងឡើងជុំវិញទីក្រុងនេះទាំងអស់ មិនមែនផ្ដុំនៅតំបន់ពិសេសណាមួយឡើយ។
ផ្សារធំថ្មី គឺជាចំណុចក្ដៅរបស់ទេសចរភាគច្រើន។ ស្លាបទាំងបួនៃផ្សារលាបពណ៌លឿងដែលពោរពេញទៅដោយរានជាច្រើនដែលលក់គ្រឿងអលង្ការមាស និង ប្រាក់ កាក់វត្ថុបុរាណ សម្លៀកបំពាក់ នាឡិកា ផ្កា ចំណីអាហារ ក្រណាត់សំពត់ និង ស្បែកជើង។ ផ្សារថ្មីគឺកំពុងតែរងការកែប្រែសាជាថ្មីភាគច្រើន រួមជាមួយការបង្កើតរានលក់ដូរថ្មីៗ។
កម្ពុជាអង្គរអ៊ែរមានការិយាល័យកណ្ដាលនៅភ្នំពេញ។[៩]
ទីផ្សារ
សព្វថ្ងៃនេះទីផ្សារគឺជាការពេញនិយមរបស់ភ្ញៀវទេសចរណ៍កម្ពុជា ស្ទើរតែគ្រប់ភ្ញៀវទេសចរណ៍ទាំងអស់ដែលបានចូលមកទស្សនាទីក្រុងភ្នំពេញគឺពួកគេទាំងនោះចូលចិត្ត ទៅផ្សារ មើលភាពខុសប្លែកគ្នានៃផលិតផលដែលមានលក់នៅក្នុងផ្សារ។ ផ្សារធំថ្មីមានលក់ដូចជា មាស ប្រាក់ គ្រឿង
អលង្ការ គ្រឿងចំលាក់ រូបិយវត្ថុ សម្លៀកបំពាក់ នាឡិកា ផ្កា អាហារ ហើយនិងស្បែកជើង។
- ផ្សារបច្ចុប្បន្ន៖ កណ្ដាល កសិផលជ្រោយចង្វា កាណាឌីយ៉ា កាណាស៊ីធី កាប់គោ កំបូល កំពង់កន្ទួត កោះដាច់ ក្រាំងពង្រ គីឡូម៉ែត្រលេខ៦ថ្មី គីឡូម៉ែត្រលេខ៧ គីឡូលេខ៤ ឃ្លាំងរំសេវ ចាក់អង្រែ ចាស់ ចុងព្រែក ចោមចៅ ចំការដូង ច្បារអំពៅ ច្រាំងចំរេះ ឆេកូ(គីឡូលេខ៦) ជម្ពូវ័ន្ត ជ័យជំនះ ញ៉ែ ដីហុយ ដេប៉ូ ដំបូលខៀវ ដើមគ ដើមអម្ពិល ឌុយម៉ិច តាប៉ាង តូច តូចថ្មី តាង៉ូវថ្មី តាំងកសាងថ្មី ត្រពាំងឈូក ត្រពាំងថ្លឹង ត្រពាំងពោធិ៍(QM) ត្រពាំងអញ្ចាញ ថៃហួត ថ្នល់បត់ ទឹកថ្លា ទួលកី ទួលគោក ទួលទំពូង(រុស្ស៊ី) ទួលពង្រ ទួលសង្កែថ្មី(សាំហាន់) ទួលសំបូរ ទំនប់ ទំនប់ថ្មី ទ្រា ធំថ្មី នាគមាស បាយ័ន ប៉ារ៉ាហ្គន បឹងឈូក បឹងកេងកង បឹងត្របែក បឹងត្របែកផ្លាហ្សា បឹងប៉ាយ៉ាប បឹងទំពុន បឹងព្រលិត បឹងសាឡាងថ្មី ប៊ុណ្ណាផ្លាហ្សា បុរីចោមចៅ បុរីតាំងកសាង បុរីពិភពថ្មី ប៉េសេ ផាកវ៉េ ផេនសល(ចតុមុខ) ផេនសល(បឹងកក់) ផេនសល(មាត់ទន្លេ) ពោធិ៍ចិនតុង ព្រែកព្នៅ ព្រែកព្នៅផ្លាហ្សា ព្រែកលៀប ព្រែកលៀបថ្មី ព្រែកឯង ព្រៃទា ភូមិអណ្ដូង មាន់អាំង រតនាផ្លាហ្សា រន្ទះបាញ់(ចំការមន) រាត្រី លឹមឈាងហាក់ លូប្រាំ វៀតណាម សឡា រីករាយ សហគមន៍បុរីកីឡា សាមគ្គី សាមគ្គីថ្មី សារឿន-យ៉ាន្នី សិនធ្យូរីផ្លាហ្សា ស៊ីដនី ស៊ីធីម៉ល ស៊ីឡឹប សុវណ្ណា សុវណ្ណា(បន្លែ សាច់) សូរិយា សែនមនោរម្យ សែនសុខ សំណង់១២ សំពៅមាស ស្តង់បុរីកីឡា ស្ទឹងមានជ័យ ស្ទឹងមានជ័យថ្មី ស្វាយប៉ាក ហេងប៉េងជ្រី ហេងលី ហេងលីថ្មី ហ្គោលឌិនសូរិយាម៉ល ឡាក់គី ឡាក់ស៊ីធី អូរបែកក្អម អូរឫស្សី អូឡាំពិក អូឡាំពិក(បន្លែ សាច់) រឺ លូ ឯករាជ្យ១ ឯករាជ្យ២ ឯករាជ្យ៣ ៧មករា
- ផ្សារធ្លាប់មាន៖ ក្បាលថ្នល់ ដើមថ្កូវ បុរីទឹកថ្លា
វិស័យអប់រំ
សូមមើលផងដែរ គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា
នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានសាលារៀន វិទ្យាស្ថាន និង សាកលវិទ្យាល័យ ជាច្រើនសម្រាប់បំពេញតម្រូវការដល់សិស្សានុសិស្សដែលបានបញ្ចប់ថ្នាក់សិក្សានៅថ្នាក់ទុតិយភូមិ រឺ មធ្យមសិក្សា ហើយពួកគេអាចបន្តចូលរៀននៅថ្នាក់ឧត្តមសិក្សាបានដូចជានៅ សកលវិទ្យាល័យរដ្ឋ និង ឯកជន។ សកលវិទ្យាល័យទាំងនោះមានមុខវិជ្ជាជាច្រើនដូចជា: អក្សរសាស្ដ្រអង់គ្លេស ព័ត៌មានវិទ្យា គ្រប់គ្រង គណនេយ្យ វិស្វករសំណង់ គ្រប់គ្រងសណ្ឋាគារ មគ្គុទេសន៍ អស្យាណូវិទ្យា។ល។
សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ បានចាប់ផ្តើមតាំងពីឆ្នាំ១៩៦០ មកម៉្លេះ។ សព្វថ្ងៃមានសិស្ស៥ពាន់នាក់ និង មានសាស្ត្រាចារ្យ ២០០នាក់។ នេះជាមោទនភាពមួយរបស់ ប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានសាកលវិទ្យាល័យធំបែបនេះ ហើយការអប់រំប្រកបដោយភាពស្វាហាប់និងម៉ត់ចត់ ធ្វើអោយ និសិ្សតបន្ទាប់ពីបាន បញ្ចប់ថ្នាក់មានសម្ថតភាព ក្នុងការស្វែងរកការងារធ្វើ និងប្រកួតប្រជែងដើម្បីមាន អនាគតល្អក្នុងសង្គមជាតិ និង ជួយដល់ប្រទេសជាតិ។ អគារសាងសង់ឡើងនៅសម័យអាណានិគមបារាំងនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។
- សាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល រឺ École Royale d'Administration (ERA)។
- សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ (ស.ភ.ភ.ភ. រឺ RUPP) រឺ L'université Royale de Phnom Penh (URPP) គឺជាស្ថាប័នអប់រំជាន់ខ្ពស់មានចំណាស់ និង ធំបំផុតនៅកម្ពុជា។ As of 2008[update] សាកលវិទ្យាល័យនេះមាននិស្សិតជាង ១០ ០០០ នាក់ ទូទាំងបរិវេណសាកលវិទ្យាល័យបី និងផ្ដល់នូវវគ្គសិក្សាគុណភាពខ្ពស់ទូលំទូលាយក្នុងមហាវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រ មហាវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រសង្គម និង មនុស្សសាស្ត្រ និង វិទ្យាស្ថានភាសាបរទេស (វ.ភ.ប. រឺ IFL)។ មានស្ថាប័នអប់រំជាន់ខ្ពស់ប្រហែលហាសិបនៅកម្ពុជា ភាគច្រើនក្នុងនោះគ្មានបរិវេណទីធ្លាទេ។ ការបរិច្ចាគអន្តរជាតិជាច្រើន ដូចជា ថ្ងៃថ្មី កម្ពុជា ចាត់ចែងសុខូបត្ថម្ភវត្ថុខាងអប់រំឯករាជ្យជាការបន្ថែមដល់សាលាសាធារណៈសម្រាប់សិស្សនិស្សិត។
- សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រនិងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច (ស.ភ.ន.ស. រឺ RULE) រឺ L'université Royale de Droit et Science Economique (URDSE)
- សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ (ស.ភ.វ.ស. រឺ RUFA) ឬ L'université Royale des Beaux Art (URBA)
- សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្ម (ស.ភ.ក. រឺ RUA) រឺ L'université Royale d'Agriculture (URA)
- សាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង (ស.ជ.គ. រឺ NUM)
- វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា (វ.ប.ក. រឺ ITC) រឺ Institut de technologie du Cambodge
- វិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃ ១២ ឧសភា ១៩៣០ និងក៏ជាស្ថាប័នពុទ្ធសាសនាបណ្ឌិត្យរបស់រដ្ឋដ៏សំខាន់នៅកម្ពុជា។
វប្បធម៌

ភ្នំពេញក៏មានគ្រាមភាសាខ្មែរផ្ទាល់ខ្លួនដែរ។ ពួកអ្នកនិយាយគ្រាមភាសាភ្នំពេញជារឿយកាត់សំឡេងព្យាង្គមួយចំនួន ដែលទទួលបានកេរ្តិ៍ឈ្មោះដោយសារការខ្ជិលនិយាយ។ ភ្នំពេញត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារតែឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនលើស្ថាបត្យកម្មខ្មែរថ្មី។ ភ្នំពេញគួរឱ្យកត់សំគាល់ដោយសារគុយទាវភ្នំពេញ ការប្រែប្រួលរបស់វាទៅតាមសម្លគុយទាវ។ ទីក្រុងនេះគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច និង វប្បធម៌នៃកម្ពុជា។
សារមន្ទីរដែលមានការទស្សនាច្រើនបំផុតពីរនៅទីក្រុងនេះគឺសារមន្ទីរជាតិ ដែលគឺជាសារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្ត្រនិងបុរាណវត្ថុឈានមុខគេរបស់ប្រទេសនេះ និង សារមន្ទីរប្រល័យពូជសាសន៍ទួលស្លែង អតីតគុកមួយរបស់ខ្មែរក្រហម។
ចូលឆ្នាំថ្មី ខែមេសា ១៣–១៥
នៅក្នុងពេលនេះ ភ្នំពេញប្រារព្ធចូលឆ្នាំខ្មែរ ជាឱកាសមួយពេញនិយមកើនឡើងជាមួយពួកទេសចរ។ កំឡុងពេលក្ដៅហែងបំផុតប្រចាំឆ្នាំជាធម្មតា ទឹកត្រូវបានគេជះជុំវិញដែលបន្ថែមទៅក្នុងបរិយាកាសពិធីបុណ្យ រួមជាមួយការរាំរែកនិងតន្ត្រី។ កាលបរិច្ឆេទជាក់លាក់ប្រែប្រួលពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ប៉ុន្តែការឈប់សម្រាកបន្តយ៉ាងហោចណាស់ក៏បីថ្ងៃដែរ។ ពិធីបុណ្យនេះកត់សំគាល់ការបើកឆ្នាំផ្អែកលើប្រតិទិនខ្មែរបុរាណ និង ក៏កត់សំគាល់ការបញ្ចប់នៃការប្រមូលផលនៅឆ្នាំចាស់។

បុណ្យអុំទូក ខែវិច្ឆិកា
បុណ្យប្រចាំឆ្នាំធំបំផុតនៅភ្នំពេញ ការប្រមូលផ្ដុំយ៉ាងរស់រវើកនេះប្រារព្ធដោយការហូរបញ្ច្រាសនៃទន្លេសាប។ ថ្ងៃឈប់សម្រាកដំណើរការរយៈពេលបីថ្ងៃ ពេលនោះមនុស្សម្នាជន់ជោរទៅក្នុងទីក្រុងដើម្បីចូលរួមសប្បាយនឹងកាំជ្រួច ការប្រណាំងទូកចម្រុះពណ៌ ការប្រគំតន្ត្រីផ្ទាល់ ញ៉ាំអី និង ចូលរួមពិធីបុណ្យ។ ការប្រណាំងទូកនេះកំណត់កាលត្រឡប់ទៅសម័យបុរាណដែលកត់សំគាល់អំពីកម្លាំងកងទ័ពជើងទឹកខ្មែរនាសម័យអាណាចក្រខ្មែរ។
នៅថ្ងៃ ២២ វិច្ឆិកា ២០១០ យ៉ាងហោចណាស់ប្រជាជន៣៤៨នាក់ត្រូវបានសង្កត់ជាន់គ្នាស្លាប់នៅក្នុងការរត់ជាន់គ្នាលើស្ពាននៅក្នុងពិធីបុណ្យនេះ។[១០]
ភ្ជុំបិណ្ឌ ១១–១៥ តុលា (២០១២)
ភ្ជុំបិណ្ឌគឺជាទិដ្ឋភាពសំខាន់ណាស់នៃវប្បធម៌ខ្មែរ។ វាមានន័យថា ការជួបជុំគ្នា រឺ តាមន័យបាលីថា ការប្រជុំដុំបាយ ដើម្បីធ្វើចង្ហាន់ និង ក៏ជាពេលវេលានៃការជួបជុំគ្នាឡើងវិញ ការរំលឹក បង្ហាញនូវក្ដីស្រលាញ់អាឡោះអាល័យ និង ការដឹងគុណដល់ដូនតារបស់ខ្លួន។ ដោយប្រគេនចង្ហាន់ និងបញ្ជូន អំពើល្អទៅកាន់ដូនតាដែលទំនងជាជាប់នៅស្ថានប្រែត ញាតិសណ្ដានដែលកំពុងរស់ជួយរំដោះទុកវេទនាពួកលោក និង នាំផ្លូវដូនតាទៅវិលចាប់ជាតិសាជាថ្មី។
វិសាខបូជា ខែឧសភា
វិសាខបូជាគឺជាថ្ងៃឈប់សម្រាកប្រចាំឆ្នាំដែលបានកាន់តាមប្រពៃណីដោយពួកពុទ្ធសាសនិកនៅកម្ពុជា។ ជួនកាលហៅក្រៅផ្លូវការថា ថ្ងៃប្រសូត្ររបស់ព្រះពុទ្ធ វាជាក់ស្ដែងរួមមាន ថ្ងៃប្រសូត្រ ថ្ងៃត្រាស់ដឹង និង ថ្ងៃបរិនិព្វានរបស់ព្រះពុទ្ធគោត្តម។
សភាពទីក្រុង និង ស្ថាបត្យកម្ម

កន្លែងដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍នៅទីក្រុងភ្នំពេញរួមមាន ព្រះបរមរាជវាំង ផ្សារធំថ្មី ព្រះវិហារព្រះកែវមរកត សារមន្ទីរជាតិ វិមានឯករាជ្យ វិមានមិត្តភាពកម្ពុជា-វៀតណាម សារមន្ទីរទួលស្លែង វត្តភ្នំ និង វាលពិឃាតជើងឯកនៅជាយក្រុងភ្នំពេញ។
ព្រះបរមរាជវាំងគឺជាអគារមួយក្នុងចំណោមអគារជាច្រើនដែលស្ថិតនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ព្រះបរមរាជវាំងចតុមុខ ត្រូវបានសាងសង់ឡើងដោយ ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជា នៅក្នុងឆ្នាំ១៨៦៦។ ព្រះបរមរាជវាំងត្រូវបានរុះរើសាងសង់សាជាថ្មីដោយព្រះបាទនរោត្តម។
វត្តភ្នំគឺជាវត្តប្រវត្តិសាស្ដ្រមួយដ៏មានសារៈសំខាន់ដែលមានទីតាំងនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ កសាងនៅក្នុងឆ្នាំ១៣៧៣ មានកំពស់២៧ម៉ែត្រជាវត្តខ្ពស់ ជាងគេក្នុងចំណោមវត្តទាំងប៉ុន្មាននៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ វាបានសាងសង់ឡើងដោយកម្លាំងសាមគ្គីដែលដឹកនាំដោយស្ដ្រីមេម៉ាយដែលមានទ្រព្យស្តុកស្តមម្នាក់ គឺ ដូនជីពេញ ដើម្បីតម្កល់ព្រះពុទ្ធរូប៥អង្គ ដែលត្រូវបានទឹកជំនន់ហូរនាំមកតាមដើមគគីរធំមួយ មកទើរនៅត្រង់តំបន់ចតុមុខនេះឯង។
សំណង់ចាស់បំផុតគឺវត្តភ្នំចាប់ពីថ្ងៃស្ថាបនាក្រុងនេះ ដែលបានសាងសង់នៅឆ្នាំ១៣៧៣។ ការទាក់ទាញទេសចរណ៍សំខាន់បំផុតគឺព្រះបរមរាជវាំងដែលមានព្រះវិហារព្រះកែវ និងសារមន្ទីរជាតិ បានសាងសង់នៅកំឡុងសម័យអាណានិគមបារាំងនៅចុងសតវត្សទី១៩ក្នុងរចនាបថខ្មែរបុរាណ ហើយទទួលនូវការប្រមូលផ្ដុំវត្ថុបុរាណខ្មែរជាច្រើន។ វិមានឯករាជ្យ ទោះបីចាប់ពីទសវត្សឆ្នាំ១៩៥០ក៏ដោយ ក៏វាត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងរចនាបថខ្មែរបុរាណដដែល។
ពួកបារាំង ដែលជាម្ចាស់អាណានិគមចាប់ពីសតវត្សទី១៩ ដល់ ទសវត្សឆ្នាំ១៩៤០ ក៏បានបន្សល់ទុកទីសំគាល់ខ្លួនរបស់ពួកគេ ជាមួយភូមិគ្រឹះអាណានិគមផ្សេងៗ ព្រះវិហារបារាំង មហាវិថី និង ផ្សារសិល្បៈតែង ផ្សារធំថ្មី។ ទីសំគាល់ដែននៃសម័យអាណានិគមគឺសណ្ឋាគារឡឺរ៉ូយ៉ាល់។
ចាប់ផ្ដើមជាមួយឯករាជ្យពីពួកបារាំងនៅទសវត្សឆ្នាំ១៩៥០ និង បន្តរហូតដល់សម័យខ្មែរក្រហមនៅទសវត្សឆ្នាំ១៩៧០ ភ្នំពេញបានរងនូវការលូតលាស់យ៉ាងសម្បើមជាទីក្រុងធានីនៃប្រទេសឯករាជ្យថ្មីមួយ។ ព្រះបាទសីហនុបានយកចិត្តទុកដាក់ដើម្បីបង្ហាញរចនាបថថ្មីនៃស្ថាបត្យកម្មនិងដោយហេតុធ្វើឱ្យរឹងមាំនូវដំណើរការកសាងជាតិ។ យុគមាសនៃស្ថាបត្យកម្មថ្មីបានបញ្ចប់ រួមជាមួយនិងគម្រោងផ្សេងៗនិងស្ថាបត្យករខ្មែរវ័យក្មេង ជារឿយៗបានរៀនសូត្រនៅបារាំង ដែលមានឱកាសដើម្បីរចនានិងសាងសង់។ ចលនាថ្មីនេះត្រូវបានគេហៅថា ស្ថាបត្យកម្មខ្មែរថ្មី និង ជារឿយៗត្រូវបានធ្វើឱ្យមានចរិកលក្ខណៈដោយសារការរំលាយចូលគ្នានៃប៉ោហូស ស្ថាបត្យកម្មក្រោយសម័យទំនើបអឺរ៉ុប និង ធាតុបុរាណពីសម័យអង្គរ។ ស្ថាបត្យករដែលលេចធ្លោបំផុតគឺលោកវណ្ណ-ម៉ូលីវណ្ណ ដែលត្រូវបានតែងតាំងជាប្រធាស្ថាបត្យករជាតិដោយព្រះមហាក្សត្រផ្ទាល់នៅឆ្នាំ១៩៥៦។ លោកម៉ូលីវណ្ណបានបង្កើតអគារទីសំគាល់ដែនដូចជារោងមហោស្រពជាតិព្រះសុរាម្រិត និង អគារគណៈរដ្ឋមន្ត្រី។ ស្ថាបត្យករដទៃៗទៀតបានជួយសាងសង់សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទដែលស្ថាបនាថ្មី វិទ្យាស្ថានភាសាបរទេស និង មជ្ឈមណ្ឌលកីឡាជាតិ។ រួមជាមួយកំណើននៃថ្នាក់លើនិងកណ្ដាលរបស់សហគ្រិន ជាយក្រុងថ្មីៗត្រូវបានសាងសង់នៅទសវត្សឆ្នាំ១៩៥០ និង ៦០។
ទោះបីជាសំណង់អគារទាំងនោះបាននៅសេសសល់នៅសម័យខ្មែរក្រហម និង សម័យ សង្គ្រាមរដ្ឋប្បវេណីក៏ដោយ ក៏បច្ចុប្បន្ននេះ អគារទាំងនោះស្ថិតនៅក្រោមការគំរាមកំហែងដោយសារតែការអភិវឌ្ឍខាងសេដ្ឋកិច្ចនិងបរិកប្បហិរញ្ញវត្ថុដដែល។ [ត្រូវការអំណះអំណាង] ភូមិគ្រឹះ និង សួនច្បារពីសម័យនោះកំពុងត្រូវបានបំផ្លាញ និង អភិវឌ្ឍឡើងវិញដើម្បីបង្កើតកន្លែងសម្រាប់សំណង់ធំៗ។ ទីសំគាល់ដែន មហោស្រពជាតិដោយលោកម៉ូលីវណ្ណត្រូវបានវាយរំលំនៅឆ្នាំ២០០៨។[១១] ចលនាមួយកំពុងងើបឡើងនៅកម្ពុជាដើម្បីថែរក្សាឱ្យគង់វង្សនូវកេរដំណែលសម័យនិយមនេះ។ ភូមិគ្រឹះចាស់ៗជួនកាលកំពុងត្រូវបានគេប្រែទៅជាសណ្ឋាគារហាង ដូចជា ខ្នើយបាំងឆ័ត្រ។
វិមាន និង ទីរំលឹកដល់ការប្រល័យពូជសាសន៍កំឡុងសម័យខ្មែរក្រហមនៅទសវត្សឆ្នាំ១៩៧០ គឺសារមន្ទីរប្រល័យពូជាសាសន៍ទួលស្លែង (អតីតវិទ្យាល័យមួយបានប្រើជាជំរុំប្រមូលផ្ដុំ) និង នៅជាយក្រុងនៃទីក្រុងនេះ មជ្ឈមណ្ឌលប្រល័យពូជសាសន៍ជើងឯក។ វិមានមិត្តភាពកម្ពុជា-វៀតណាមត្រូវបានប្រគល់ឱ្យដោយពួកកុម្មុយនិស្តវៀតណាម ជានិមិត្តរូបនៃមិត្តភាពខ្មែរ-យួនកំឡុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៧០ ដែលបន្តបន្ទាប់ពីការរំដោះកម្ពុជាពីរបបខ្មែរក្រហម។
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
ទិដ្ឋភាពនៃសារមន្ទីរជាតិ បានសាងឡើងនៅដើមទសវត្សឆ្នាំ១៩២០ដោយលោកហ្សក-ហ្គ្រុសលីយែរ។ | ទិដ្ឋភាពសាលរាជបល្ល័ង្ក បានកសាងឡើងនៅទសវត្សឆ្នាំ១៨៦០ ក្រោមរជ្ជកាលព្រះបាទនរោត្តម។ | ពីមុខនៃសណ្ឋាគារឡឺរ៉ូយ៉ាល់ ដំបូងបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩២៩ ក្រោមរជ្ជកាលព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ-មុនីវង្ស។ | ទិដ្ឋភាពនៃភូមិគ្រឹះអាណានិគមនៅភ្នំពេញ។ |
សារព័ត៌មាន និង ទស្សនាវដ្ដី

ប្រចាំថ្ងៃ
ខ្មែរ
- ស្រលាញ់ខ្មែរ
- ចក្រវាឡ
- កម្ពុជាថ្មី
- កម្ពុជាថ្ងៃនេះ
- សារព័ត៌មានថ្មីៗ
- កញ្ចក់សង្គម
- កោះសន្តិភាព
- មនសិកាខ្មែរ – បោះពុម្ពផ្សាយដោយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។
- រស្មីកម្ពុជា – សារព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃធំបំផុតរបស់កម្ពុជា វាចេញផ្សាយប្រហែល ១៨ ០០០ច្បាប់។
- សំឡេងយុវជន
- ឧត្តមគតិខ្មែរ
- វត្តភ្នំ
- ដើមអម្ពិល
- វិទ្យាសាស្ត្រខ្មែរ
- សំបុកផ្សារ
- ប៉ប់ហ៊្សូន
- ព្រៃនគរ
អង់គ្លេស
- ភ្នំពេញប៉ុស្ត៍ សារព័ត៌មានភាសាអង់គ្លេសនិងខ្មែរប្រចាំថ្ងៃបានបោះពុម្ពផ្សាយនៅភ្នំពេញ។
- ដឹខាំបូឌាដេលី សារព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃភាសាអង់គ្លេសនិងខ្មែរ។
ចិន
- 《柬華日報》(ជៀនហួដេលី) សារព័ត៌មានភាសាចិនប្រចាំថ្ងៃបានបោះពុម្ពនៅភ្នំពេញ។ .
- 《星洲日報》(សិនឈីវដេលី) សារព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃភាសាចិន។
- 《華商日報》(ហ៊័រឝាងដេលី) សារព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃភាសាចិន។
《高棉日报》(ខ្មែរដេលី) សារព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃភាសាចិន។
- 《新柬埔寨》(កម្ពុជាថ្មី) សារព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃភាសាចិន។
ទស្សនាវដ្ដី
- អាស៊ីឡាយផ្វ៍ហ្គាយដ៍ភ្នំពេញ ទស្សនាវដ្ដីបែបជីវិតជាភាសាអង់គ្លេសប្រចាំខែចេញផ្សាយនៅភ្នំពេញ។
- ផខ់ឃិតហ្គាយដ៍ខាំបូឌា បោះពុម្ពបួនមគ្គុទេសន៍ដោយឡែកមានបំណងសម្រាប់ពួកអ្នករស់នៅអចិន្ត្រៃយ៍ និង អ្នកទេសចរនិយាយភាសាអង់គ្លេស។ ចំណងជើងរួមមានការផឹកភេសជ្ជៈ និង ការញ៉ាំអាហារល្ងាច ខាងក្រៅ និងអំពី បន្ទាប់ពីយប់ ទ្វារទល់ទ្វារដូចគ្នាដែរ មគ្គុទេសន៍ភាសាខ្មែរមួយហៅថា សប្បាយ សប្បាយ ដែលកំណត់គោលដៅការផុសឡើងនៅទីផ្សារបែបវិជ្ជាជីវៈវ័យក្មេង
- ទស្សនាវដ្ដីឡេឌី ទស្សនាវដ្ដីទាន់សម័យ និង បែបជីវិត ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៦។
- ទស្សនាវដ្ដីអ៊ែផ្វ ទស្សនាវដ្ដីភាពទាន់សម័យទៅមុខដំបូងនៅកម្ពុជា។ ពីរភាសា ដែលបានសរសេរជាភាសាអង់គ្លេស និង ខ្មែរ។
- ទស្សនាវដ្ដីសុវ្រិន គឺជាទស្សនាវដ្ដីទាន់សម័យល្អជាងគេនៅកម្ពុជាដែលសរសេរជាភាសាខ្មែរ។
វិស័យកីឡា
សូមមើលផងដែរ កីឡានៅកម្ពុជា
កម្ពុជា មានការលេងកីឡាជាង៣០ឆ្នាំមកហើយ ឥឡូវនេះកម្ពុជាកំពុងតែរឹតបន្តឹងនិងបង្កើនវិស័យកីឡាបន្ថែមទៀត។ កីឡាដែលមានការពេញនិយមមាន កីឡាបាល់ទាត់ ហើយនិង កីឡាសិល្បៈប្រយុទ្ឋដូចជា ល្បុក្កតោ ប្រដាល់សេរី (ក្បាច់គុណប្រដាល់សព្វថ្ងៃ)ហើយនិង កីឡាចំបាប់តាមបែបប្រពៃណី។ ប្រជាជនខ្មែរហាត់ក្បាច់ប្រយុទ្ឋទាំងនេះទុកជាគ្រឿងការពារខ្លួន និងដើម្បីសុខភាព។
ទីកន្លែងជួបជុំដែលសំខាន់ជាងគេគឺនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ ពហុកីឡាដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក ដែលមានចំណុះប្រជាជនអាចចូលទស្សនាបាន៥ម៉ឺននាក់ ទោះបីជាប្រទេសនេះមិនដែលបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះល្បែងអូឡាំពិកក៏ដោយ។ ពហុកីឡាដ្ឋាននេះ បានកសាងឡើងនៅឆ្នាំ១៩៦៤។ វាក៏ជាកន្លែងហ្វឹកហាត់សម្រាប់ក្រុមកីឡាករបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជាផងដែរ និងជាទីប្រកួតជម្រើសជើងឯក (Cambodian Premier League)។
នៅពេលបញ្ចប់ការសាងសង់ កីឡាដ្ឋាននេះធ្លាប់ជាកីឡាដ្ឋានមួយក្នុងចំណោមកីឡាដ្ឋានធំបំផុតនៅអាស៊ី។ សព្វថ្ងៃនេះវាគឺជាកីឡាដ្ឋានធំបំផុតទី៦នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ល្បែងបាល់ទះ បាល់បោះ និង តៃក្វាន់ដូជាញឹកញាប់បានទទួលជាម្ចាស់ផ្ទះនៅកីឡាដ្ឋាននេះ។
មជ្ឈមណ្ឌលកីឡាជាតិកម្ពុជាល្បីល្បាញដោយសារការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះលើការប្រកួតហែលទឹក ប្រដាល់ និង បាល់ទះ។ ក្លិបបាល់ទាត់ក្នុងស្រុកគួរឱ្យកត់សំគាល់រួមមាន ភ្នំពេញអិមផាយ ខេមរៈកីឡាអ៊ែផ្វស៊ី និង នគរបាលយោធា។
វិស័យសុខាភិបាល
រដ្ឋ
មន្ទីរពិសោធន៍
- មន្ទីរពិសោធន៍កសិកម្មជាតិ
- មន្ទីរពិសោធន៍មជ្ឈមណ្ឌលវិទ្យុសាស្ត្រនិងរូបភាពវេជ្ជសាស្ត្រ
- មន្ទីរពិសោធន៍វេជ្ជសាស្ត្រភ្នំពេញ
- មន្ទីរពិសោធន៍សាមគ្គី
- មន្ទីរពិសោធន៍សារមន្ទីរជាតិភ្នំពេញ
មន្ទីរពេទ្យ
- មន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត
- មន្ទីរពេទ្យកេតុមាលា
- មន្ទីរពេទ្យបង្អែកចំការមន
- មន្ទីរពេទ្យបង្អែកច្បារអំពៅ
- មន្ទីរពេទ្យបង្អែកដង្កោ
- មន្ទីរពេទ្យបង្អែកពោធិ៍ចិនតុង
- មន្ទីរពេទ្យបង្អែកព្រែកព្នៅ
- មន្ទីរពេទ្យបង្អែកមានជ័យ
- មន្ទីរពេទ្យបង្អែករាជធានីភ្នំពេញ ហៅ ពេទ្យសម្ភពក្រុង
- មន្ទីរពេទ្យបង្អែកសែនសុខ
- មន្ទីរពេទ្យបង្អែកសម្ដេចឪ
- មន្ទីរពេទ្យព្រះកុសមៈ ហៅ ពេទ្យលោកសង្ឃ
- មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរសូវៀត ហៅ ពេទ្យរុស្ស៊ី
មណ្ឌលសុខភាព
- មណ្ឌលសុខភាព៧មករា
- មណ្ឌលសុខភាពឃ្មួញ
- មណ្ឌលសុខភាពចាក់អង្រែ
- មណ្ឌលសុខភាពដង្កោ
- មណ្ឌលសុខភាពដូនពេញ
- មណ្ឌលសុខភាពទឹកថ្លា
- មណ្ឌលសុខភាពទួលស្វាយព្រៃ
- មណ្ឌលសុខភាពផ្សារដើមថ្កូវ
- មណ្ឌលសុខភាពពន្សាំង
- មណ្ឌលសុខភាពពោធិ៍ចិនតុង
- មណ្ឌលសុខភាពស្ទឹងមានជ័យ
- មណ្ឌលសុខភាពអន្លង់ក្ងាន
- មណ្ឌលសុខភាពពញ្ញាពន់
ឯកជន
មន្ទីរពិសោធន៍
- ក្រុមហ៊ុនមន្ទីរពិសោធន៍កម្ពុជា
- មន្ទីរពិសោធន៍ប៊ីយ៉ូម៉េដភ្នំពេញ
- មន្ទីរពិសោធន៍សុភមង្គល
- មន្ទីរពិសោធន៍ស៊ីធីស្កេន
- មន្ទីរពិសោធន៍សុភមង្គលឡាប
- វិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រ
មន្ទីរពេទ្យ
- មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា នៅជិតវត្តភ្នំ
- មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផាទី២
- មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផាទី៣ នៅជិតព្រះបរមរាជវាំង
- មន្ទីរពេទ្យជោរៃភ្នំពេញ នៅច្បារអំពៅ
- មន្ទីពេទ្យប៉ាស៊ីហ្វិកភ្នំពេញ
- មន្ទីរពេទ្យម៉ាលីយា នៅម្ដុំស្តុបបូកគោ
- មន្ទីរពេទ្យរ៉ូយ៉ាល់ភ្នំពេញ ទឹកថ្លា
- មន្ទីរពេទ្យរ៉ូយាល់រតនៈ រង្វង់មូលទួលគោក
- មន្ទីរពេទ្យវិសាលសុខ
- មន្ទីរពេទ្យសែនសុខ
- មន្ទីរពេទ្យស្ត្រីនគរទេព
មន្ទីរពហុព្យាបាល
- ប៉ូលីគ្លីនិកម៉ៅសារី
- មន្ទីរពហុព្យាបាលចិន្ដា
- មន្ទីរពហុព្យាបាលណារិទ្ធ
- មន្ទីរពហុព្យាបាលហុងអ៊ីន
- មន្ទីរពហុព្យាបាលហ្វឹសគ្លីនិក
- មន្ទីរពហុព្យាបាលនិងសម្ភពចោមចៅ
- មន្ទីរពហុព្យាបាលនិងសម្ភពដេអិន
- មន្ទីរពហុព្យាបាលនិងសម្ភពរតនៈវិសាល
- មន្ទីរពហុព្យាបាលនិងសម្ភពវិបុលសុខ
- មន្ទីរពហុព្យាបាលនិងសម្ភពសុក្រិត
- មន្ទីរពហុព្យាបាលនិងសម្ភពសុខលាភមេត្រី
- មន្ទីរពហុព្យាបាលនិងសម្ភពសុវណ្ណារ៉ា
- មន្ទីរពហុព្យាបាលនិងសម្ពពអង្គរធំ
- មន្ទីរពហុព្យាបាលហ៊្សីនហ៊្សីន
- មន្ទីរពហុព្យាបាលសៀនតាយ
មន្ទីរព្យាបាល
- គ្លីនិក215ភ្នំពេញ
- គ្លីនិកកែសម្ផស្សកូរ៉េខាងត្បូង
- គ្លីនិកខាងហ៊ួរ
- គ្លីនិកគឹមសុង
- គ្លីនិកដំបូន្មានប្រចាំថ្ងៃ
- គ្លីនិកឃឹមរ៉ានី
- គ្លីនិកចិននៅភ្នំពេញ
- គ្លីនិកចោមចៅ
- គ្លីនិកណាហ្គា
- គ្លីនិកធ្មេញអ៊ឹងហួត
- គ្លីនិកធ្មេញឡាយរ៉ាវី
- គ្លីនិកព្រីនសេស
- គ្លីនិកព្យាបាលដោយចលនាភ្នំពេញ
- គ្លីនិកព្យាបាលភ្នែកភ្នំពេញ
- គ្លីនិកមេគង្គ
- គ្លីនិករ៉ាក់ចាក់អង្រែក្រោម
- គ្លីនិករ៉ាក់ទឹកថ្លា
- គ្លីនិករ៉ាក់ភ្នំពេញ១
- គ្លីនិករ៉ាក់ភ្នំពេញ២
- គ្លីនិករ៉ាចសំអុល
- គ្លីនិកលីស្រីវីណា
- គ្លីនិកវុឌ្ឍីស័ក្តិ
- គ្លីនិកវេជ្ជបុត្រ
- គ្លីនិកសម្ភពសូរិយា
- គ្លីនិកសិង្ហបុរី MW Medical
- គ្លីនិកសុខភាពសង្គម
- គ្លីនិកសើស្បែកភ្នំពេញ
- គ្លីនិកសៀងហៃ
- គ្លីនិកឯកជនមនោរម្យ
- គ្លីនិកឯកជនសួគ៌ា
- គ្លីនិកឯកជនហំសម្បត្តិ
- មន្ទីរព្យាបាលខាយរ៉ូព្រែកធីក
- មន្ទីរព្យាបាលនិងថែរក្សាស្បែកដឺរម៉ាឃែរ
- មន្ទីរព្យាបាលធ្មេញខ្មែរ
- មន្ទីរព្យាបាលធ្មេញដួងវណ្ណា
- មន្ទីរព្យាបាលធ្មេញដួងសិទ្ធិ
- មន្ទីរព្យាបាលធ្មេញប៉ាស៊ីហ្វិក
- មន្ទីរព្យាបាលធ្មេញបស្ចិម
- មន្ទីរព្យាបាលធ្មេញស៊ិនហ្វេត
- មន្ទីរព្យាបាលធ្មេញអន្តរជាតិ
- មន្ទីរព្យាបាលនិងសម្ភពឥន្ត្រទេវី
- មន្ទីរព្យាបាលនិងសម្ភពអ៊ុំសារ៉ន
- មន្ទីរមព្យាបាលសុខភាពរ៉ាក់
- មន្ទីរព្យាបាលអប្សារាភ្នំពេញ
- រ៉ាម៉ាប៉ូលីគ្លីនិក
- សុភាគ្លីនិកនិងសម្ពព
មជ្ឈមណ្ឌល
បន្ទប់ពិគ្រោះ និង ព្យាបាលជំងឺ
- បន្ទប់ពិគ្រោះជំងឺតាន់តឹកស្រេង
- បន្ទប់ពិគ្រោះនិងព្យាបាលជំងឺកុមារឈប៊ុនណា
- បន្ទប់ពិគ្រោះនិងព្យាបាលជំងឺមាត់ធ្មេញថៃសុខបញ្ញា
- បន្ទប់ពិគ្រោះនិងព្យាបាលជំងឺវេជ្ជបណ្ឌិតចាន់ងី
- បន្ទប់ពិគ្រោះពិនិត្យព្យាបាលជំងឺសនស៊ីថា
- បន្ទប់ពិគ្រោះព្យាបាលជំងឺសុខទៀង
- បន្ទប់ពិគ្រោះនិងព្យាបាលជំងឺសុខសាន្ដ
- បន្ទប់ពិគ្រោះនិងព្យាបាលជំងឺសើស្បែក
- បន្ទប់ពិគ្រោះនិងព្យាបាលជំងឺអ៊ុនវុទ្ធី
ឱសថស្ថាន
- ឱសថស្ថានឌីយ៉ាម៉ង់
- ឱសថស្ថានចេនឡា
- ឱសថស្ថានបញ្ញាមហោសថ
- ឱសថស្ថានបាយ័ន
- ឱសថស្ថានប៉ាស៊ីហ្វ្រិកភាគខាងលិច
- ឱសថស្ថានបូផល
- ឱសថស្ថានបូព្រី
- ឱសថស្ថានផ្សារតាប៉ាង
- ឱសថស្ថានព្រំចន្ថា
- ឱសថស្ថានភ្នំពេញ
- ឱសថស្ថានមយូរ៉ា
- ឱសថស្ថានម៉ារីណា
- ឱសថស្ថានវិមានស័ក្ខសិទ្ធ
- ឱសថស្ថានវេស្ទើន
- ឱសថស្ថានសិរីនាថ
- ឱសថស្ថានសុផាន់ណា
- ឱសថស្ថានហេងចំរើន
- ឱសថស្ថានហ្វាម៉ាតខ្មែរ-សូវៀត
- ឱសថស្ថានហ្វាម៉ាតនរោត្តម
- ឱសថស្ថានអង្គរគីម
- ឱសថស្ថាន MedCare
- ឱសថស្ថានរង 9កប 9ខប
ដំណឹកជញ្ជូន
អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញគឺជាអាកាសយានដ្ឋានធំនិងមមាញឹកបំផុតនៅកម្ពុជា។ វាបានស្ថិតនៅ 7 kiloម៉ែត្រs (4.3 mi) ភាគខាងលិចពីភ្នំពេញកណ្ដាលមក។
ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនទង់ជាតិកម្ពុជា កម្ពុជាអង្គរអ៊ែរបានចាប់ផ្ដើមហោះហើរនៅឆ្នាំ២០០៩ ដែលមានទីតាំងធំនៅភ្នំពេញ និង មានមជ្ឈមណ្ឌលសំខាន់របស់ខ្លួននៅទីក្រុងនេះ ជាមួយមណ្ឌលបន្ថែមមួយទៀតនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិអង្គរ។[៩] ជើងហោះហើរធូរថ្លៃពី បាងកក និង កូឡាឡាំពួ ទៅ ភ្នំពេញ បានដំណើរការដោយអ៊ែរអាស៊ី ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនតម្លៃទាបប្រចាំតំបន់។ ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនធូរថ្លៃផ្សេងៗទៀតរួមមាន អ៊ែរវ៉េចេតស្តារអាស៊ី (បុត្រសម្ព័ន្ធនៃខ្វនតឹស) ជាមួយជើងហោះហើរប្រចាំថ្ងៃទៅសិង្ហបុរី។
នៅខែតុលា ២០១០ អ៊ែរផ្វ្រង់ បានប្រកាសថានឹងបម្រើសេវាភ្នំពេញពីប៉ារីស-សាលដឺហ៊្គោលដែលចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃ ២៧ មីនា ២០១១ មក។[១២]
ឡានឈ្នួល ឡានមួយបាំងកន្លះ និង ឡានក្រុងតូចចាកចេញពីទីក្រុងដើម្បីទៅកាន់គោលដៅទូទាំងប្រទេស ប៉ុន្តែការធ្វើដំណើរលើដីលឿនថោកជាងនិងមានផាសុខភាពគឺឡានក្រុង។ ភ្នំពេញក៏មានសេវាផ្លូវដែកដែរ។
មានក្រុមហ៊ុនឡានក្រុងមួយចំនួន រួមមាន ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនសាធារណៈភ្នំពេញ និង ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនជីអ៊ែសធី ដែលកំពុងដំណើរការសេវាទៅកាន់ទីរួមខេត្តជាច្រើន រួមមាន ព្រះសីហនុ កំពង់ឆ្នាំង ឧដុង្គ និង តាកែវ។ ក្រ.ដឹកជញ្ជូនភ្នំពេញសូរិយាផ្ដល់សេវាឡានក្រុងទៅកាន់គោលដៅខេត្តជាច្រើនតាមផ្លូវជាតិមួយចំនួន និង ទៅកាន់ទីក្រុងហូជីមិញ។
ទោះបីទីក្រុងនេះមានចម្ងាយ 290 kiloម៉ែត្រs (180 mi) ពីសមុទ្រក៏ដោយ ក៏ក្រុងនេះគឺជាទីកំពង់ផែទឹកសាបធំរបស់កម្ពុជាដែរ ផែសំខាន់មួយតាំងនៅលើទន្លេមេគង្គ និង ផែត្រូវបានភ្ជាប់ទៅកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងឆ្លងកាត់ច្រកមួយនៃដីសណ្ដទន្លេមេគង្គនៅវៀតណាម។

ភ្នំពេញថ្មីៗនេះមិនមានដំណឹកជញ្ជូនសាធារណៈច្រើនទេ ទោះបីជារដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានប៉ុនប៉ងអភិវឌ្ឍសេវាឡានក្រុងទៅវិញទៅមកនៅភ្នំពេញនៅឆ្នាំ២០០១ក៏ដោយ។ នៅក្នុងការបន្ទាន់សម័យផែនការមេដំណឹកជញ្ជូននៃទីក្រុងរបស់ចៃកាសម្រាប់ភ្នំពេញគឺបញ្ចប់បង្ហើយនៅឆ្នាំ២០១៤ ប៉ុន្តែប្រហែលជាមិនត្រូវបានរួចរាល់ទេរហូតដល់ឆ្នាំ២០៣៥។[១៣] មធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនសាធារណៈក្នុងស្រុកក្នុងទីក្រុងនេះរួមមាន ស៊ីក្លូ ទោចក្រយានយន្តឈ្នួលដែលគេស្គាល់ថា ម៉ូតូឌុប ត្រីចក្រយានយន្ត ដែលគេស្គាល់ថាជា ធុកធុក រឺ កង់បី រថសណ្ដោងដែលភ្ជាប់ទៅនឹងម៉ូតូឌុប ខ្មែរហៅថា រ៉ឺម៉ក និង ឡានឈ្នួលដែលមានមាត្រដ្ឋាន ខ្មែរហៅថា តាក់ស៊ី។[១៤] ទម្រង់ដំណឹកជញ្ជូនឯកជនរួមមាន កង់ ម៉ូតូ និង ឡាន។
ផ្លូវធំ
ដោយជារាជធានីនៃកម្ពុជា ផ្លូវធំជាតិមួយចំនួនភ្ជាប់ទីក្រុងនេះទៅនឹងប៉ែកផ្សេងៗនៃប្រទេសនេះ:
ផ្លូវជាតិ | ក្រម | ប្រវែង | ដើម | ចុង | |
---|---|---|---|---|---|
ផ្លូវជាតិលេខ១ | ១០០០១ | 167.10 km | 103.83 mi | ភ្នំពេញ | ព្រំដែនវៀតណាម |
ផ្លូវជាតិលេខ២ | ១០០០២ | 120.60 km | 74.94 mi | ភ្នំពេញ | ព្រំដែនវៀតណាម |
ផ្លូវជាតិលេខ៣ | ១០០០៣ | 202.00 km | 125.52 mi | ភ្នំពេញ | វាលរេញ |
ផ្លូវជាតិលេខ៤ | ១០០០៤ | 226.00 km | 140.43 mi | ភ្នំពេញ | ព្រះសីហនុ |
ផ្លូវជាតិលេខ៥ | ១០០០៥ | 407.45 km | 253.18 mi | ភ្នំពេញ | ព្រំដែនថៃ |
ផ្លូវជាតិលេខ៦ | ១០០០៦ | 416.00 km | 258.49 mi | ភ្នំពេញ | បន្ទាយមានជ័យ |
ផ្លូវជាតិលេខ៧ | ១០០០៧ | 509.17 km | 316.38 mi | ស្គន់ (ស្រុកជើងព្រៃ) | ព្រំដែនលាវ |
ការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត
ការផ្គត់ផ្គង់ទឹកនៅភ្នំពេញបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងក្នុងលក្ខណ្ឌការមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ គុណភាពសេវា ប្រសិទ្ធិភាព ការទារថ្លៃ និង អភិបាលកិច្ចរវាងឆ្នាំ១៩៩៣ និង ២០០៦។ ចំនួនអតិថិជនបានកើនឡើងប្រាំបួនដង គុណភាពសេវាបានកើនឡើងពីការផ្គត់ផ្គង់មានចន្លោះទៅឥតដាច់ ការខ្វះខាតទឹកត្រូវបានកាត់បន្ថយយ៉ាងខ្លាំង និង តម្លៃប្រើប្រាស់ទឹករបស់ទីក្រុងនេះបានដើរចាប់ពីការក្ស័យធនរហូតដល់ការរកប្រាក់ចំណេញសមរម្យ។[១៥] សមិទ្ធិផលទាំងនេះត្រូវបានទទួលស្គាល់តាមរយៈរង្វាន់មួយចំនួនដូចជា រង្វាន់រ៉ាម៉ុនម៉ាក់សេសេ២០០៦ និង រង្វាន់ទឹកឧស្សាហកម្មស្តុកខុល២០១០។[១៦] សេវាទឹករបស់ទីក្រុងនេះគឺជារបស់រដ្ឋាករទឹកភ្នំពេញ (រ.ទ.ស.ភ.)។ ធនធានទឹកសំខាន់របស់ខ្លួនគឺទន្លេមេគង្គ បឹងទន្លេសាប និង ទឹកក្រោមដី។
ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ
ទីប្រជុំជនភ្លោះ និង ទីក្រុងបងប្អូន
ភ្នំពេញជាគូជាមួយ:[១៧]
សៀងហៃ ចិន
ធាំនជិន ចិន
ឃុនមិង អ៊ិនណាន ចិន
ឆាងឝា ហ៊ូណាន ចិន
ឡងប៊ិច ខាឡឹផ្វញាំរ សហរដ្ឋ
ប្រិសស្តុល សហរាជាណាចក្រ
សួគ៌ខេត្ត លាវ
វាំងចន្ទន៍ លាវ
មណ្ឌាល័យ មីយ៉ាន់ម៉ា
ទីក្រុងអ៊ីឡូអ៊ីឡូ ហ៊្វីលីពីន
ពុសាន់ កូរ៉េខាងត្បូង
អ៊ិនឆឹន កូរ៉េខាងត្បូង
បាងកក ថៃ[១៨]
ឡូវែល ម៉ាសាឈូសេត សហរដ្ឋ
ប៉្រវ៉ឹដឹន្ស៍ រ្ហូដអាយលែន្ត៍ សហរដ្ឋ
ឃ្លីវ្លឹន្ដ៍ ថិនណឹស៊ី សហរដ្ឋ[១៨]
ទីក្រុងហូជីមិញ វៀតណាម
ហាណូយ វៀតណាម
កាន់ថូ វៀតណាម
ឡាំដុង វៀតណាម
អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ
- ១៩៧៩ - ១៩៨០: លោកខាង-សារិន
- ១៩៨០ - ១៩៨២: លោកចាន់-វ៉ែន
- ១៩៨២ - ១៩៨៥: លោកកែវ-ចាន់ដា
- ១៩៨៥ - ១៩៩០: លោកថោង-ខុន
- ១៩៩០ - ១៩៩២: លោកហុក-ឡង់ឌី
- ១៩៩២ - ១៩៩៣: លោកស៊ីម-កា
- ១៩៩៣ - ១៩៩៨: លោកឈឹម-សៀកលេង
- ១៩៩៩ - ២០០៣: លោកជា-សុផារ៉ា
- ២០០៣- ខែមេសា ២០១៣: លោកកែប-ជុតិម៉ា
- បច្ចុប្បន្ន៖ លោកប៉ា-សុជាតិវង្ស
ខេមរជនគួរអោយកត់សំគាល់
- វណ្ណ-ម៉ូលីវណ្ណ -ស្ថាបត្យករ
- ញឹក-ឌឹម - វិចិត្រករ
- វ៉ាន់-ណាត - វិចិត្រករ
- ណារ៉ាត-តាន់ - វិចិត្រករ
- សាំង-សារុន - តួឯកប្រុស ល្ខោនបាសាក់
- ចេក-ម៉ាច - តួឯកស្រី ល្ខោនបាសាក់
- ស៊ិន-ស៊ីសាមុត - តារាចម្រៀងដែលស្ថិតក្នុងក្រឳបេះដូងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ
- ស៊ន-សំណាង - បណ្ឌិតខាងប្រវត្តិសាស្រ្ត
កំណត់
- ↑ Tourism for Economic Development in Cambodia – Media Global, Claire Brown Report, April 17, 2011
- ↑ Riverfront area, Phnom Penh, Cambodia, Candy Publications, April 17, 2011
- ↑ People's Daily Online Cambodia unveils Phnom Penh development plan. Retrieved June 14, 2008.
- ↑ "ដឺខាសសល". ដឺខាសសល. Retrieved ២៧ មិថុនា ២០១០.
{{cite web}}
: Check date values in:|accessdate=
(help) - ↑ "រីវ៉ឺផាឡេស៣១". Riverpalace.net. Retrieved ២៧ មិថុនា ២០១០.
{{cite web}}
: Check date values in:|accessdate=
(help) - ↑ "យីហោ Qsr លើផែនការពង្រីក Kfc នៅកម្ពុជា". ម៉ាយស៊ិនឈូ. Retrieved ២៧ មិថុនា ២០១០.
{{cite web}}
: Check date values in:|accessdate=
(help) - ↑ [១][តំណភ្ជាប់ខូច]
- ↑ "វឌ្ឍនៈកាប់ពីថល". Riverpalace.net. Retrieved ២៧ មិថុនា ២០១០.
{{cite web}}
: Check date values in:|accessdate=
(help) - ↑ ៩,០ ៩,១ "ស្វាគមន៍". កម្ពុជាអង្គរអ៊ែរ. ២០០៩. Retrieved ២៨ ធ្នូ ២០០៩.
{{cite web}}
: Check date values in:|accessdate=
(help) - ↑ Se, Suy (November 23, 2010). "Cambodia festival stampede leaves almost 350 dead". The Age (Melbourne). http://news.theage.com.au/breaking-news-world/cambodia-festival-stampede-leaves-almost-350-dead-20101123-184ew.html.
- ↑ "ការដើរមើលស្ថាបត្យកម្មខ្មែរ". Ka-tours.org. ៣០ ឧសភា ២០១០. Retrieved ២៧ មិថុនា ២០១០.
{{cite web}}
: Check date values in:|accessdate=
and|date=
(help) - ↑ សាជីវកម្មអ៊ែរផ្វ្រង់. "ភ្នំពេញ គោលដៅថ្មី". អ៊ែរផ្វ្រង់. Retrieved ១៩ ធ្នូ ២០១០.
{{cite web}}
: Check date values in:|accessdate=
(help) - ↑ ភ្នំពេញប៉ុស្ត៍:ស្ទះផ្លូវមិនអាចទៅណាលឿន ២៨ កុម្ភៈ ២០១២ បានយកមកនៅថ្ងៃ ២៧ មីនា ២០១២
- ↑ Gnarfgnarf:Cyclos, motos, remorques, tuk tuks and other taxis in Phnom Penh, 12 March 2012, retrieved on March 27, 2012
- ↑ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី:សកម្មភាពទឹកប្រទេស:រដ្ឋាករទឹកស្វយ័តភ្នំពេញ កម្ពុជា: សេវាទឹកគំរូមួយនៅអាស៊ី សីហា ២០០៧ បានយកមកនៅថ្ងៃ ១០ មេសា ២០១១
- ↑ វិទ្យាសា្ថនទឹកអន្តរជាតិស្តុកខុល:រដ្ឋាករទឹកស្វយ័តភ្នំពេញឈ្នះរង្វាន់ទឹកឧស្សាហកម្មស្តុកខុល២០១០ បានយកមកនៅថ្ងៃ ៩ មេសា ២០១១
- ↑ "ទីក្រុងបងប្អូន". Phnompenh.gov.kh. Retrieved ២០១២-១០-៣១.
{{cite web}}
: Check date values in:|accessdate=
(help) - ↑ ១៨,០ ១៨,១ Xinhuall. "Cambodia's Phnom Penh, Thailand's Bangkok become "sister cities"". Global Times. Cite error: Invalid
<ref>
tag; name "10/10/2012" defined multiple times with different content
សូមមើលផងដែរ
- ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ
- ព្រះបរមរាជវាំង
- អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ
- អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសៀមរាបអង្គរ
- បញ្ជីផ្សារនៅភ្នំពេញ
គន្ថនិទ្ទេស
- Groslier, B.P. (2006). Angkor And Cambodia In the Sixteenth Century. Bangkok: Orchid Press.
- អ៊ិហ៊្គូត, មីឆិល; ឌូប៊ូស្សុន, សឺច (១៩៩៣). ភ្នំពេញអនាគតនិងបច្ចុប្បន្ន. បាងកក: ផ្កាឈូកស. ល.ស.ប.អ. 978-974-8495-84-2. ម.ប.គ.ល. 29795478.
- ឡឺបូទីលឡ្យឺ, គ្រីស; អារីផ្វ, ឝាហ៊ីដា (2004). ដំណើរឆ្លងកាត់ភ្នំពេញ: មគ្គុទេសន៍រូបភាពទៅកាន់គ្រឿងមាសពេជ្រកម្ពុជា. សិង្ហបុរី: ការរៀបរៀបពេល. ល.ស.ប.អ. 978-981-232-596-9. ម.ប.គ.ល. 55501046.
- ឡឺរ៉យ, ចូកគីម; ហុស្គីន, ចន (២០០៥). សុបិន្តកម្ពុជារបស់អាហ៊្សូ។ ភ្នំពេញ. ហុងកុង: អាហ៊្សូអ៊ីឌីឝឹន Ltd. ល.ស.ប.អ. 978-988-98140-2-1. ម.ប.គ.ល. 62328690.
- In Robert Ludlum's Jason Bourne novel series, David Webb is a young officer posted in Phnom Penh with his wife and his two children.
តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
![]() |
វិគីមេឌាទូទៅមានមេឌាដែលទាក់ទងទៅនឹង: វត្តភ្នំដូនពេញ |
![]() |
ពញាឮ, កណ្ដាល | មុខកំពូល, កណ្ដាល | ខ្សាច់កណ្ដាល, កណ្ដាល | ![]() |
អង្គស្នួល, កណ្ដាល | ![]() |
ល្វាឯម, កណ្ដាល | ||
![]() ![]() | ||||
![]() | ||||
អង្គស្នួល, កណ្ដាល | កណ្ដាលស្ទឹង, កណ្ដាល | តាខ្មៅ, កណ្ដាល |
|
|