Brontekst bekijken van Computerprogramma

[[Afbeelding:Acorn ARM610 CPU "Spinner" (bottom).jpg|thumb|Acorn ARM610 CPU]]

Een '''computerprogramma''' is een opeenvolging van opdrachten voor een [[computer]] met als doel om die computer een specifieke taak te laten uitvoeren. Er is een verschil tussen een computerprogramma dat door een [[Softwareontwikkelaar|programmeur]] zelf is geschreven en dat kan worden veranderd, zoals het bij [[Programmeren (computer)|programmeren]] gaat, een programma in de vorm van [[software]] die niet kan worden veranderd en een programma dat als [[firmware]] wordt gedraaid of in de [[hardware]] wordt [[Embedded system|ingebed]].

Een geschreven computerprogramma is een opeenvolging van [[statement]]s, die in het algemeen door een [[Softwareontwikkelaar|computerprogrammeur]] is ingevoerd. Deze leesbare tekst wordt ook de [[broncode]] van het computerprogramma genoemd. Broncode wordt geschreven in een [[programmeertaal]], die vaak een van de twee belangrijkste [[Programmeerparadigma|programmeerparadigma's]] volgt: [[Imperatief programmeren|imperatief]] of [[Declaratieve taal|declaratief]] programmeren. Deze broncode maakt het voor de programmeur mogelijk het [[algoritme]] van het betreffende computerprogramma te bestuderen en zo nodig verder te ontwikkelen. De geschreven broncode wordt in een [[Bestand (computer)|computerbestand]] opgeslagen en kan met behulp van een [[compiler]] naar programmacode in [[machinetaal]] worden omgezet, die door de computer kan worden verwerkt, ook wel een [[executable]] of [[binair bestand]] genoemd, en later door een [[Processor (computer)|centrale verwerkingseenheid]] worden uitgevoerd of met een [[interpreter]] worden uitgevoerd. Een computerprogramma wordt maar een enkele keer direct in [[Assembleertaal|assembler]] geschreven, omdat dat moeilijker programmeren is, en gebeurt uitsluitend wanneer maximale efficiëntie is vereist. Er zijn veel [[Lijst van programmeertalen|verschillende programmeertalen]].

Een verzameling van computerprogramma's en bijbehorende [[gegeven]]s wordt [[software]] genoemd. Als een computerprogramma wordt uitgevoerd, leest de computer de [[Instructie (computer)|instructies]] uit het programma, zoals deze zijn opgeslagen op een gegevensdrager, bijvoorbeeld bestanden op een [[harde schijf]], en voert de programmacode in de aangeven volgorde uit, gebruik makend van de gegevens.

Het idee van programmeren en het vastleggen van computerprogramma's werd voor het eerst in 1936 door [[Alan Turing]] geformuleerd. Computerprogramma's werden voordat er voor computers elektronisch [[computergeheugen]] was ontwikkeld op een fysieke [[gegevensdrager]] opgeslagen, bijvoorbeeld op een [[ponsband]] of op [[ponskaart]]en.

== Voorbeelden ==
[[Afbeelding:Papertape3.jpg|thumb|300px|Computerprogramma's werden in de jaren 1950 op ponsband opgeslagen.]]

Computerprogramma's komen in allerlei soorten en maten voor:

* Het [[besturingssysteem]] dat een [[computer]] draaiende houdt en de computergebruiker de mogelijkheid biedt om andere programma's te starten, gegevens te bewaren en [[Randapparatuur (informatica)|randapparatuur]] te gebruiken, bijvoorbeeld het afdrukken op een [[printer]].

* [[Stuurprogramma|Stuurprogramma's]], programmatuur die specifieke hardware geschikt maakt voor gebruik op de betreffende [[computer]] met besturingssysteem.
* [[Kantoorsoftwarepakket]]ten:
** [[Tekstverwerker]]
** [[Spreadsheet]]
** [[Database]]
** [[Planning|Projectplanning]]
** [[Presentatiesoftware]]
* [[Bedrijfssoftware]] voor:
** [[computer-aided design]]
** [[product data management]]
** [[enterprise resource planning]]
** [[supply chain management]]
** [[digitaal archiefsysteem]]
** [[personeelsinformatiesysteem]]
* [[Grafisch programma|Grafische programmatuur]]
* [[Audio]]programmatuur
* [[Computernetwerk|Netwerk]]programmatuur, bijvoorbeeld voor [[internet]]
* [[Computerspel|Games]]
* [[Computersimulatie]]
* [[Embedded system|Embedded software]]

== Fouten ==
Er zijn verschillende soorten fouten mogelijk in een computerprogramma:
* Een fout in de [[Syntaxis (informatica)|syntaxis]]. Er staat dan iets dat in de gebruikte programmeertaal niet is toegestaan.
* Een fout in de [[Semantiek (informatica)|semantiek]]. Er staat dan iets dat is toegestaan, maar in een fout resulteert. Een [[statement]] bevat bijvoorbeeld een deling door een variabele, maar de waarde daarvan is nul. De uitvoering van het programma stopt, meestal met een foutmelding.
* Een fout waarbij de uitvoering vanuit de computer gezien normaal verloopt, maar waarbij de computer niet doet wat de bedoeling is.

Bij gebruik van een compiler is er bovendien een onderscheid tussen
* een ''compile time error'', die tijdens het compileren wordt gevonden en gerapporteerd en moet worden gecorrigeerd alvorens een gecompileerd, uitvoerbaar programma kan worden geproduceerd
* een ''run time error'', een fout die tijdens de uitvoering van de gecompileerde software optreedt.

De meeste compile time errors zijn syntaxisfouten, en de meeste syntaxisfouten zijn compile time errors. Bij het compileren worden vaak ook allerlei waarschuwingen gegeven, die onder andere semantische fouten kunnen aangeven.

Bij gebruik van een interpreter wordt een syntaxisfout alleen ontdekt wanneer de interpreter op het punt staat het statement uit te voeren. Het effect van alle genoemde soorten fouten is dus hetzelfde: de uitvoering stopt, meestal met een foutmelding. Vaak zijn er ook voor geïnterpreteerde talen programma's om syntaxisfouten en andere mogelijke problemen in de code te rapporteren.

Veel talen gebruiken tussenvormen tussen compilatie en interpretatie, zoals [[just-in-timecompilatie]], waardoor het onderscheid tussen ''compile time'' en ''run time'' minder scherp is.

{{Wikt|computerprogramma}}

[[Categorie:Programmeren]]
[[Categorie:Software]]